De meeste studenten gaan in de maanden mei en juni op zoek naar een kot. Hoe eerder je begint, des te groter de kans dat je snel een goed kot vindt. Maar ook in augustus en zelfs in september - na de tweede zit - vinden studenten nog een geschikte kamer. "We verhuren bewust pas vanaf juli kamers", zegt Stijn Baumers van Brik. Dat samenwerkingsverband tussen de Nederlandstalige universiteiten en hogescholen in Brussel heeft een 400-tal koten in eigen beheer. "Er zijn nog heel wat kamers beschikbaar in augustus en september."

Dat bevestigt ook Ludo Clonen, hoofd van de Studentenhuisvesting van de KU Leuven. "Voor een kamer voor een volledig academiejaar is het zeker nog niet te laat om te zoeken. De voorbije jaren kende Leuven een ontspannen kamermarkt. Het aantal koten nam aanzienlijk toe in de periode 2012-2016. " Hij ziet dit jaar wel een meer gespannen kamermarkt voor kort verblijf.

Buurt verkennen

Een kot zoeken kan gemakkelijk online. Heel wat gespecialiseerde websites verzamelen voor elke studentenstad het aanbod van kamers, koten en studio's. Zo is er onder meer MyKot voor Brussel, Kotweb voor Antwerpen, Kotatgent voor Gent of Kotwijs voor Leuven. Maar ook het woord kot en naam van de stad intikken op Google, brengt je een stap verder.

Toch kan het geen kwaad in de studentenstad zelf rond te wandelen. Niet alle huiseigenaars plaatsen hun kamers online. Vaak hangt alleen maar een Te huur-bordje aan het raam. Ludo Clonen raadt de studenten ook aan zeker verschillende koten te bezoeken, zodat ze die onderling kunnen vergelijken. "Ze zoeken het best een kot met een kotlabel, dat ofwel gecontroleerd is door de Huisvestingsdienst KU Leuven of door de stad Leuven." Met dat label voldoet het kot aan de normen voor woonkwaliteit, brandveiligheid, contract en studentvriendelijkheid.

"We adviseren studenten in Brussel altijd de buurt te verkennen en de kamer te bezichtigen vooraleer ze het contract ondertekenen", legt Stijn Baumers van Brik uit. "Het geeft een andere indruk van de plek dan wanneer je je op foto's baseert."

Kleine letters

Een van de criteria bij de zoektocht naar een kot is uiteraard de prijs. Het type kamer, de oppervlakte, de algemene toestand van de kamer en de locatie bepalen de huurprijs. Controleer of de prijs voor water, gas en elektriciteit in de huurprijs zit of je die kosten apart moet betalen. "Op MyKot zien we er streng op toe dat de prijzen correct zijn weergegeven en dat de huisbazen met een modelcontract van Brik werken", zegt Stijn Baumers. "Op die manier hoeven de studenten zich niet te veel bezig te houden met de kleine lettertjes, zijn ze er gerust op dat water, gas, elektriciteit in de prijs inbegrepen zijn en dat de fysieke toestand van de kamer in orde is." Hij merkt dat studenten het niet alleen belangrijk vinden dat hun eigen kamer fatsoenlijk is, maar ook de gemeenschappelijke ruimtes waar ze samen met de andere studenten studeren.

Studenten kunnen de nieuwe wetgeving rond studenten- huisvesting beter op voorhand eens doornemen. Die is beschikbaar in leesbare brochures" - Ludo Clonen, KU Leuven

Daarnaast moet een kot natuurlijk ook veilig zijn. Ga na of de rookmelder werkt. Is er een brandladder en een blusapparaat aanwezig? De stad Gent besliste begin 2018 de studentenwoningen proactief te screenen, om te voorkomen dat een kot niet aan de minimumnormen zou voldoen. Koteigenaars die geen conformiteitsattest bezitten, zijn verplicht de gebreken weg te werken.

Comfort

Ook het wooncomfort is belangrijk. Sommige studenten verkiezen soberheid en zijn al tevreden met een bed, een bureau en een zetel. Anderen hebben liever meer comfort. Besteed aandacht aan de toestand van de badkamer en de keuken, controleer of de verwarming werkt en vraag of de kamer goed geïsoleerd is.

Hou ook rekening met de duur van het contract, tien of twaalf maanden. "Wij werken met contracten van twaalf maanden", zegt Stijn Baumers. "Maar met de nieuwe huurordonnantie kunnen studenten het contract wel vroegtijdig opzeggen zonder bijkomende kosten." Ludo Clonen merkt dat de contracten van tien maanden almaar minder voorkomen. Zo'n 85 procent van de contracten in Leuven heeft een termijn van twaalf maanden. Hij raadt de studenten aan het contract goed na te lezen. "Ze kunnen de nieuwe wetgeving rond studentenhuisvesting beter op voorhand eens doornemen. Die is beschikbaar in leesbare brochures. Een verhuurder mag bijvoorbeeld niet zomaar bedragen of voorschotten vragen. Als studenten twijfels hebben over het contract, kunnen ze voor advies of informatie altijd terecht bij de huisvestingsdienst."

OP KOT Zoek niet alleen op internet. Niet alle huiseigenaars plaatsen hun kamers online. © GET

Themahuizen

Hoeveel je voor een kot betaalt, hangt van verschillende factoren af. Ook tussen de steden onderling zijn er vaak verschillen.

In de studentenstad Namen liggen de prijzen tussen 250 en de 400 euro, exclusief de kosten. "De studenten kijken vooral naar de prijs en naar de nabijheid van de universiteit", klinkt het bij Infor Jeunes Namur. "Ze willen niet buiten Namen wonen, omdat ze dan het openbaar vervoer moeten gebruiken." In Luik is hetzelfde geluid te horen. Daar spelen de locatie en de prijs ook een belangrijke rol bij de zoektocht naar een kot. Hier schommelen de prijzen tussen 300 en 350 euro, eveneens zonder kosten. Volgens Infor Jeunes Liège is het aanbod groot. "Zelfs voor buitenlanders die midden augustus nog een kamer zoeken voor het komende academiejaar is er voldoende keuze.

In Wallonië en Brussel bestaan ook themahuizen, met een bepaald onderwerp als rode draad. Via 1 Toit 2 Âges kunnen studenten bij senioren inwonen. De oudere heeft gezelschap van de jongere, terwijl de student een kamer huurt tegen een gereduceerd tarief. Het initiatief bestaat onder meer in Brussel, Louvain-la-Neuve, Bergen, Luik en Namen.

In Gent schommelen de prijzen tussen 370 euro voor een kamer tot 511 euro voor een studio met badkamer en kookgelegenheid. De kosten zijn inbegrepen in de huurprijs. In en rond Antwerpen bedraagt de gemiddelde huurprijs voor een gemeubelde kamer 390 euro per maand, 450 euro voor een studio en 545 euro voor een appartement. De bedragen zijn exclusief kosten. Voor gas, elektriciteit, water en internet betalen de studenten tussen 30 en 60 euro per maand.

De gemiddelde prijs in Leuven hangt af van het soort kot. Ludo Clonen maakt een onderscheid tussen een standaardkamer met een gemeenschappelijke keuken en sanitair, en een comfortkamer met eigen sanitair. "De overgrote meerderheid van de koten zijn standaardkamers, waarvan de prijs schommelt tussen 340 en 360 euro, afhankelijk van de kwaliteit. Voor een comfortkamer betalen studenten zo'n 480 euro."

Betaalbaar middensegment

Ook in Brussel variëren de huurprijzen van studentenkamers sterk. Naast het soort kamer, de oppervlakte en de eigen voorzieningen speelt ook de buurt een rol. "Er is een groot verschil tussen op kot zitten in het centrum van Brussel, naast de Vismarkt of het Katelijneplein, of in Jette nabij de campus", zegt Stijn Baumers. Een gemiddelde prijs kleven op de kamers van privéhuisbazen is moeilijk. Op MyKot liggen de prijzen van de meeste studentenkamers tussen 350 en 450 euro per maand. "De koten in eigen beheer kosten gemiddeld 330 euro per maand voor een studentenkamer van 12 vierkante meter, 360 euro voor een kamer met eigen douche en 420 euro voor een studio. De nutsvoorzieningen zijn niet in de prijs inbegrepen."

Het aanbod is niet altijd afgestemd op de specifieke vraag van de studenten, voegt hij er nog aan toe. "De juiste koten op de juiste plaats tegen de juiste prijs vinden, is een werkpunt. Brussel moet veel meer inzetten op het betaalbare middensegment van klassieke studentenkamers. In het hogere prijssegment zien we wel veel meer aanbod."

Opletten voor oplichters

Begin juli kwam de meest beruchte kotbazenfamilie van het land, de familie Appeltans, nog een keer in het nieuws. De Mediahuis-kranten berichtten dat vader Arnold en zoon Manu een jobstudente hadden ingeschakeld om hun koten te verhuren, omdat hun familienaam en de naam van hun vennootschap Arlimo na jaren van malversaties te veel bellen doen rinkelen bij studenten. De twee kotbazen bezitten meer dan 1000 koten in Leuven. De studentenkoten van de familie Appeltans worden al sinds 2004 geweerd uit Kotwijs, het bestand met studentenkamers dat door de Huisvestingsdienst van de KULeuven wordt beheerd.

Ook de Leuvense studentenkrant Veto bericht sinds 2006 regelmatig over de malafide praktijken van de clan-Appeltans, die gaan van het weigeren van de terugbetaling van de huurwaarborg, het aanrekenen van onverwachte extra kosten, tot veroordelingen voor inbreuken tegen de Vlaamse Wooncode, het illegaal aftappen van elektriciteit bij de buren en huisjesmelkerij. Vorig jaar bracht Veto bijvoorbeeld nog een verhaal over vluchtelingen die grof geld betaalden aan Appeltans, die ze liet huizen in koten met schimmel, kakkerlakken en muizen in de keuken.

Het is dus zeker geen overbodige luxe langs te lopen bij de huisvestingsdienst van de universiteit voor je een huurcontract ondertekent. Het is ook heel belangrijk kotbazen te rapporteren bij de betrokken universiteit of hogeschool, als ze zich niet aan de regels houden. Met bemiddeling van de huisvestingsdienst zal een foute kotbaas mogelijk sneller inbinden. En zelfs als juridische stappen nodig zijn, hoeven studenten het hoofd nog niet te laten hangen. De Leuvense studentenkoepel LOKO bijvoorbeeld staat studenten al sinds 1996 bij met gratis juridische ondersteuning voor het voeren van processen tegen kotbazen die onterecht de huurwaarborg inhouden. IDW