De nieuwe studie van Elia toont aan dat er al sneller bevoorradingsproblemen dreigen dan gedacht. In 2023 is voorzien dat de 'scheurtjescentrales' Doel 3 en Tihange 2 zullen sluiten, goed voor 2 GW aan capaciteit. Omdat we tegen dan ook minder stroom zullen kunnen invoeren uit het buitenland -er is voor 26 GW aan vervroegde en bijkomende sluitingen in West-Europa aangekondigd-, zou er volgens Elia vanaf eind 2022 tot 2025 nood zijn aan extra capaciteit van ruim 1 GW in België. 'Dat is een nieuwe boodschap en erg pertinent', aldus Elia-topman Chris Peeters.

Volgens de prognose van Elia gaat het vanaf 2025 zelfs om een extra 3,9 GW. Dat is meer dan de 3,6 GW waarvan sprake in een vorige studie van Elia uit 2017. Zelfs met alternatieve scenario's zoals een meer gefaseerde nucleaire uitstap, waarbij Doel 4 en Tihange 3 langer in gebruik blijven, zijn er nog extra investeringen nodig, waarschuwt de beheerder van het hoogspanningsnet.

Vanaf 2025 wordt uitdrukkelijk gekeken naar het capaciteitsvergoedingsmechanisme (CRM) dat de regering eerder dit jaar goedkeurde, maar dat nog volledig moet worden uitgewerkt. 'Zonder het uitwerken van een interventiemechanisme zullen er onvoldoende investeringsimpulsen zijn' om extra productiecapaciteit te creëren, oordeelt Elia, die de regering in lopende zaken en de volgende regering oproept om hier prioriteit aan te geven.

Het CRM komt waarschijnlijk te laat om het dreigend stroomtekort eind 2022 te verhelpen. Elia wilde vrijdag niet in zijn kaarten laten kijken wat er vanaf dan moet gebeuren. 'We willen nog geen definitieve aanbevelingen doen", zei topman Peeters, 'maar één van de mogelijkheden zou bijvoorbeeld zijn om het mechanisme van de strategische reserve, dat afloopt in 2021-2022, te verlengen', luidt het.

De studie van Elia bevat ook een beetje goed nieuws. Zo meent de beheerder van het hoogspanningsnet dat er de volgende tien jaar voldoende flexibele capaciteit in het systeem zal zijn om de grote schommelingen tussen de injectie en de afname van stroom - wat eigen is aan hernieuwbare energie - op te vangen. Elia verwijst bijvoorbeeld naar nieuwe technologieën rond opslag en vraagrespons.