De Belgische tienjaarsrente klokte donderdag af op 0,74 procent, bijna een achtvoud in vergelijking met de stand in september. Die opvallende stijging is onder meer het gevolg van de economische beloftes van president-elect Donald Trump. Beleggers vrezen een hoge inflatie en doen hun obligaties massaal van de hand. Met een hoge rente als gevolg. Volgens Peter Vanden Houte, hoofdeconoom bij ING, wordt 2017 een scharnierjaar waar de langetermijnrente een opwaartse trend zal inzetten. Hij verwacht dat de marktrente nog eens met een half procent zal stijgen tegen eind volgend jaar.

Stijging hypotheekrente

"We verwachten dat de marktrente de komende weken lichtjes verder gaat stijgen"

De huizenzoekers zijn de eersten die de rentestijgingen voelen. Verschillende banken hebben de afgelopen weken al de hypotheekrente naar boven bijgesteld als gevolg van de rentestijging. Onder meer de staatsbank Belfius liet ons weten dat ze de rente op een lening van twintig jaar de afgelopen maand heeft verhoogd van 2,77 procent naar 2,86 procent. "De rentes kunnen natuurlijk variëren van klant tot klant", laat Belfius weten. "In een gesprek met de woonkredietspecialist werken we een gepersonaliseerd voorstel uit dat rekening houdt met alle aspecten van het dossier en de specifieke financiële situatie van de klant."

Op het eerste gezicht zullen de rentestijgingen elkaar snel opvolgen. Onder meer BNP Paribas Fortis, die nog niet aan de rente heeft gesleuteld, liet weten dat ze op 1 december de hypotheekrente waarschijnlijk zal verhogen. "Wij passen onze tarieven maandelijks aan indien nodig", laat een woordvoerder weten. "Omdat de marktrentevoeten zijn gestegen, passen we onze tarieven dus ook aan. We verwachten bovendien dat de marktrente de komende weken lichtjes verder gaat stijgen."

Geen grootste stijgingen

Bart Van Craeynest, econoom bij Econopolis, erkent dat de kans bijzonder klein is dat de rentes nog zullen terugkeren naar de eerdere dieptepunten. Al moeten de consumenten zich volgens hem nog niet meteen te veel zorgen maken: "De vrees voor een verdere rentestijging in de komende kwartalen moet ook getemperd worden. De economie blijft nog altijd vrij zwak en het beleid van de ECB blijft ook gericht op lage rentes. Die combinatie zal ervoor zorgen dat de rentes niet meteen heel veel zullen stijgen."

Ook Koen De Leus, econoom bij BNP Paribas Fortis, is ervan overtuigd dat er momenteel geen gigantische rentesprongen voor de deur staan. "Of die rente nog verder zal stijgen, is een vraagteken en hangt af van wat Trump effectief gaat doen. Maar zeer fors zullen de langetermijnrentevoeten in Europa ook niet stijgen, omdat we verwachten dat de ECB zijn 0nulrente nog een hele tijd zou aanhouden", verduidelijkt hij.

Geert Gielens, hoofdeconoom bij Belfius, verwacht dat de rentestijgingen in de tweede helft van 2017 gemakkelijker zullen doorzetten. "Op korte termijn (de eerste komende maanden) is er nog veel onduidelijkheid en de rente kan dan ook behoorlijk schommelen,zowel met pieken naar boven als naar beneden", luidt zijn oordeel. "De huidige rentestijgingen hebben weinig te maken met interne Europese beslissingen. We verwachten dat de ECB vanaf maart 2017 de monetaire stimulering zal verminderen. Dat neemt de verlagende druk op de rente weg."

Verschil per bank

"Tenzij de ECB de bocht maakt in haar monetaire beleid, zal de kortetermijnrente nog geruime tijd laag blijven"

Hoe snel de rentes stijgen (of dalen) hangt af van de termijn waarin de banken de tarieven tegen het licht houden. BNP Paribas Fortis is een van de weinige banken die de rente maandelijks aanpast. Het merendeel van de gecontacteerde banken, waaronder Crelan, ING, AXA, Belfius en KBC, passen de rente dagelijks of wekelijks aan indien nodig.

"De langetermijnrente vertelt bovendien niet het volledige verhaal", zeggen KBC en BNP Paribas Fortis. De banken kijken eveneens naar de kostprijs om hun risico's in te dekken en de renteswaps.

En de spaarders? Zij zullen nog even tevreden moeten zijn met de lage spaarrentes. "Tenzij de ECB de bocht maakt in haar monetaire beleid, zal de kortetermijnrente nog geruime tijd laag blijven. Een stijging van de spaarrentes zit er niet meteen in", zegt Van Craeynest. Daarenboven zal de rente pas stijgen als die kortetermijnrente de grens van 0,11, de minimumrente in ons land, overstijgt. Tot dan zullen de banken de huidige tarieven hanteren om de druk op de winstmarges niet te verhogen.