"Voor veel gezinnen is het moeilijk om een betaalbare huurwoning te vinden", zeggen sociologen Pieter-Paul Verhaeghe en Koen Van der Bracht. "Eén van de drempels is de huurwaarborg. Circa een kwart van de huurders vindt het een zware last om de huurwaarborg in één keer te moeten betalen."

Sinds 2007 hebben banken de wettelijke verplichting om via een bankwaarborg de huurwaarborg voor te schieten aan klanten die dit vragen. De huurder verbindt zich om het bedrag binnen de drie jaar terug te betalen.

Om na te gaan of banken die verplichting nakomen, mailden onderzoekers naar 549 bankkantoren waarbij ze zich voordeden als huurders die een bankwaarborg vroegen. Om te zien of het kantoor al dan niet reageert op e-mails, stuurden ze nadien een mail met een vraag over een hypothecaire lening.

Onderlinge verschillen bij banken

"26 procent van de bankkantoren stelden expliciet dat een bankwaarborg niet mogelijk is, 18 procent reageert niet op de e-mail voor een bankwaarborg maar wel op de e-mail voor een hypothecaire lening, 33 procent vraagt eerst meer informatie of om een afspraak te maken en 24 procent stelt dat een bankwaarborg mogelijk is."

Uit de resultaten bleken opvallende verschillen tussen banken onderling. "Veel medewerkers van de bankfilialen voeren slechts uit wat centraal beslist werd. In dat geval kunnen we spreken van geïnstitutionaliseerde sociale uitsluiting."

De meeste bankkantoren rekenen ook 'dossierkosten' aan, gemiddeld 216 euro, en een kleine minderheid stelt onwettige voorwaarden.

De onderzoekers suggereren twee beleidsaanbevelingen: meer controle en handhaving of de oprichting van een centraal huurwaarborgfonds. (Belga/NS)