Bij een gesplitste aankoop kopen de ouders het vruchtgebruik van een onroerend goed, terwijl de kinderen de blote eigendom kopen. Daardoor blijft het vruchtgebruik bij de ouders tot ze overlijden. De ouders kunnen dus heel hun leven in het onroerend goed wonen, het verhuren, enz.

Wanneer de ouders overlijden, worden de kinderen volle eigenaar van het pand zonder erfbelasting te betalen. De techniek is heel populair bij de aankoop van een tweede verblijf, maar ook interessant als u onroerend goed koopt om het te verhuren. Een gesplitste aankoop wordt niet alleen veel gebruikt door ouders en kinderen, maar bijvoorbeeld ook door suikertante en neef.

Vooraf geld schenken

Fiscaal gezien geldt er een vermoeden dat de ouders volle eigenaar zijn en dus ook de blote eigendom betaald hebben. Een belangrijk gevolg is dat er bij het overlijden van de ouders erfbelasting betaald moet worden op de volledige waarde van het pand. U mag dit vermoeden echter wel weerleggen door te bewijzen dat uw kinderen zelf de blote eigendom betaald hebben. Want het gebeurt veel dat de kinderen op het moment van de aankoop het geld niet hebben om de blote eigendom te betalen. Een eenvoudige oplossing is dat de ouders vooraf het nodige geld schenken aan hun kinderen, zodat die hun stuk blote eigendom kunnen betalen.

Standpunt Vlabel

De Vlaamse Belastingdienst (Vlabel) stelt in zijn standpunt 15004 dat als de kinderen vooraf het geld geschonken krijge, deze schenking ook voor de notariële aankoopakte geregistreerd moet worden. Er moet met andere woorden 3 procent schenkbelasting betaald. Als de ouders de voorafgaande schenking voor de notaris verlijden, betalen ze sowieso altijd 3 procent schenkbelasting plus het ereloon van de notaris (± 2000 euro).

Maar in de meeste gevallen gebeurt de voorafgaande schenking via een bankgift (overschrijving). Het bewijs van de bankgift (de twee klassieke aangetekende brieven of het door schenker en begiftigde ondertekend bewijsdocument) moet dan volgens Vlabel voor de aankoopakte geregistreerd worden op het registratiekantoor. U kunt zo het ereloon van de notaris uitsparen, maar u ontsnapt niet aan de schenkbelasting.

Raad van State

Dit betwiste standpunt van Vlabel werd op 12 juni 2018 door de Raad van State over de volledige lijn vernietigd. Vlabel laat op zijn site weten dat het zich neerlegt bij de vernietiging. Bij een gesplitste aankoop van bijvoorbeeld een appartement is het nu dus voldoende dat een voorafgaande schenking door de vruchtgebruiker (ouders) aan de blote eigenaar (kinderen) is gebeurd. De schenking moet niet meer geregistreerd worden. Een gewone bankgift vooraf, zonder dat u daarop schenkbelasting betaalt, is voldoende.

Voor Wallonië en Brussel blijft voorlopig nog het federale standpunt gelden, dat stelt dat er schenkbelasting moet betaald worden op de schenking.