In zo'n 150 (buurt)supermarkten in ons land stond tot anderhalf jaar geleden een geldautomaat op een paar meter van de kassa. Maar eind 2017 werden bijna al die apparaten buiten werking gesteld. Het gevolg van een 30 jaar oude beveiligingswet die voorschrijft dat zo'n automaat enkel gevuld mag worden door een erkende firma. 'Die wet dateert van lang voor er automaten voor supermarkten bestonden', zegt N-VA-Kamerlid Yngvild Ingels. 'In de praktijk was er lange tijd een gedoogbeleid en vulde de winkelier de biljetten gewoon zelf aan.'

In 2017 gaf toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) de volledige beveiligingswet een update. 'Wij wilden deze situatie toen regulariseren, maar de aanpassing is uiteindelijk gesneuveld in het kader van een compromis.' Plots begon de inspectie echter wél een strikte naleving van de wet af te dwingen. De winkels moesten dus een privaat beveiligingsbedrijf inschakelen om elke ochtend en avond langs te komen. 'Een dure zaak en dus zijn ze er bijna allemaal mee gestopt. Terwijl het voor klanten toch zeer handig was, zeker nu steeds meer geldautomaten uit het straatbeeld verdwijnen.'

Gemengde reacties

Handelsfederatie Comeos reageert alvast positief op het voorstel om de huidige regeling te versoepelen. 'We vinden het goed dat de winkelier de baas kan zijn in zijn eigen winkel', zo zegt communicatieverantwoordelijke Hans Cardyn. 'Al pleiten we daarmee zeker niet voor meer cash want we vinden dat er nog veel te weinig met kaart wordt betaald.' De handelsfederatie zegt dat de supermarkten sowieso al steeds meer de rol van publieke dienstverlener op zich nemen, bijvoorbeeld via postpunten. Tot slot ziet Comeos ook geen probleem op het vlak van veiligheid. 'De bedragen in deze automaten zullen redelijk beperkt blijven', aldus Cardyn. Ook Buurtsuper.be, de Unizo-organisatie van de zelfstandige voedingshandel, sluit zich aan bij dat laatste argument.

Het NSZ (Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen) noemt het voorstel om de automaten opnieuw te installeren dan weer 'een stap terug'. De organisatie vreest dat winkeliers geconfronteerd zullen worden met een groter risico op inbraken en diefstallen. 'Wat voor mevrouw Ingels 'slechts' 10.000 euro is, is voor vele handelaars veel geld en vergroot daarmee het risico', zegt Christine Matheeuws van het NSZ.

NSZ gaat dus volledig in tegen de handelsfederatie Comeos en tegen Buurtsuper.be, de Unizo-organisatie van de zelfstandige voedingshandel. 'Misschien kunnen supermarkten dit qua veiligheid en extra workload wel aan, maar dit wetsvoorstel zet de kleine zelfstandige handelaar in de kou. Die heeft niet de tijd en het personeel om dit erbij te nemen. Dat is ook zijn taak niet', aldus NSZ. 'Laat de distributie van cash geld aan de verantwoordelijke instanties.'

Bankenfederatie Febelfin noemt een versoepeling van de bestaande regeling niet veilig. 'Het idee om bankautomaten in supermarkten te plaatsen is stilgelegd omwille van veiligheidsredenen. Zowel het vullen van geldautomaten als de aanwezigheid van veel cash in een winkel doet de onveiligheid toenemen en vergroot de kans op overvallen', zo luidt de uitleg. Febelfin verwijst daarbij ook naar de recente reeks van aanslagen op bankautomaten.

Als alternatief voor de geldautomaten pleit de bankenfederatie voor het opvoeren van de digitale betalingen. Febelfin erkent wel dat we momenteel in een 'transitieperiode' zitten waarin het aantal bankautomaten al wordt afgebouwd op een moment dat nog niet iedereen op de digitale kar is gesprongen.