Namaakgoederen zijn producten die een inbreuk maken op het intellectuele eigendomsrecht, bijvoorbeeld van een merk. Zo zijn er nephandtassen van Delvaux of Louis Vuitton, namaak-Rolex-horloges, vervalste zonnebrillen van Rayban en fake iPhones in omloop. Onder die noemer vallen ook piratengoederen, zoals illegale kopieën van cd's, dvd's en blu-rays.

Hoe herken je namaak?

Als je een product koopt, kan je doorgaans niet op het eerste gezicht zien of het authentiek is of nep. De plaats waar de goederen worden verkocht, kan wel iets zeggen over de herkomst.

Worden ze aangeboden door een verkoper op straat of in een winkeltje in een louche buurt, dan is het twijfelachtig of het echte merkartikelen zijn. Ook als ze heel goedkoop zijn, ben je beter op je hoede.

De kwaliteit van de verpakking kan eveneens veelzeggend zijn: merkgoederen hebben meestal een luxueuze verpakking, nepgoederen niet. Ook wanneer je spelfouten op de verpakking ziet staan, ben je maar beter voorzichtig. Wil je zeker zijn dat je een merkartikel koopt en geen namaak, doe je aankoop dan in een officieel verkooppunt.

Verboden te kopen

In bepaalde landen is het kopen van namaakproducten verboden. Doe je dat toch en word je betrapt, dan riskeer je een forse boete. Tieners die in Italië een namaakriem van 10 euro hadden gekocht, moesten ieder een boete van maar liefst 1000 euro betalen. Een Deense toeriste moest zelfs 10.000 euro afdragen, omdat ze zich een nepzonnebril had aangeschaft.

Voordat je naar een bepaald land reist, kan het dus nuttig zijn dat je informatie inwint over de wetgeving die daar van kracht is. Zelfs als je niet wordt betrapt of als het kopen van nepproducten in je vakantieland niet strafbaar is, bestaat het risico dat je in België problemen krijgt.

Stelt de douane bij je aankomst in België _ bijvoorbeeld op de luchthaven _ vast dat je namaakgoederen bij je hebt, dan neemt ze die in beslag.

Bovendien kunnen de douanebeambten overtreders sinds kort meteen een boete opleggen. De zaak hoeft daardoor niet eerst meer te worden overgemaakt aan het parket. De kans dat de douane je aan een controle onderwerpt, is niet groot, maar je houdt er toch maar beter rekening mee.

Mogelijk houdt het daarmee zelfs niet op. De fabrikant of de invoerder van het merk zou ook nog een schadevergoeding kunnen eisen en zelfs een burgerlijke procedure voor de rechtbank kunnen aanspannen.

Niet-juridische risico's

Aan de aankoop van namaakgoederen zijn ook andere gevaren verbonden. Koop je bijvoorbeeld namaakmedicijnen of -voedingswaren, zoals sterkedrank, dan ken je de samenstelling van die producten niet. Ze kunnen gezondheidsrisico's met zich meebrengen.

Nepparfums kunnen huidirritatie veroorzaken. Fake zonnebrillen beschermen mogelijk niet tegen uv-straling en speelgoed bevat misschien gevaarlijke stoffen. Kleding kan met schadelijke kleurstoffen zijn geverfd.

Kopen in het buitenland

Producten die geen inbreuk vormen op het intellectuele eigendomsrecht, zoals een echte merkhandtas, of een handtas van een plaatselijk merk die je goedkoop op de kop tikt bij een plaatselijke winkelier, kan je zonder probleem kopen en meebrengen naar België, als je bepaalde grenzen respecteert.

Een overzicht van wat je in België mag invoeren zonder dat je daarop invoerrechten hoeft te betalen, vind je in de brochure 'Kopen in het buitenland' op de website van de Federale Overheidsdienst Financiën. (JS)