Heeft een Spaanse luchtvaartmaatschappij onlangs je vlucht geannuleerd en wil je nu een schadevergoeding? Of wacht je nog altijd op de terugbetaling van de niet-geleverde tuinmeubelen die je bestelde in een Franse webshop? Wellicht heb je de andere partij dan al benaderd. Wanneer al je pogingen om tot een minnelijke schikking te komen, op niets uitgedraaid zijn, kun je terugvallen op de Europese procedure voor geringe vorderingen.

Die procedure is in 2009 in het leven geroepen voor consumenten die een grensoverschrijdend geschil hebben met een handelaar uit een andere Europese lidstaat (behalve in Denemarken). Ze verloopt via de rechtbank, maar de afhandeling gebeurt louter schriftelijk, op basis van een standaardformulieren die je kunt downloaden. Een advocaat komt er niet aan te pas.

Nieuwe regels

Tot voor kort kon je via deze weg je rechten doen gelden voor een vordering van maximaal 2000 euro. Maar sinds 14 juli 2017 is die limiet opgetrokken naar 5000 euro. Ook de gerechtskosten werden duidelijk gekaderd: ze mogen niet disproportioneel zijn met de vordering en ze mogen niet hoger zijn dan de kosten van een nationale vereenvoudigde procedure. Er is nu ook de mogelijkheid die kosten elektronisch te betalen.

Ook nieuw is dat een zitting - wanneer de rechter die eist - nu via een video- of teleconferentie kan verlopen. Dat vermijdt verplaatsingskosten voor een van de partijen die logischerwijze sowieso in een andere lidstaat verblijft. De kennisgeving van de bewijsstukken bij de Europese procedure voor geringe vorderingen kan voortaan ook per e-mail, voor zover dat in het land van de bevoegde rechtbank mogelijk is.

Voor geschillen met een waarde van meer dan 2500 euro mag in ons land nu ook de rechtbank van eerste aanleg of de rechtbank van koophandel een uitspraak doen. In het verleden was alleen de vrederechter bevoegd. De betrokken rechtbank dient het formulier voor het certificaat van tenuitvoerlegging af te leveren in de taal die de eiser verkiest. De inhoud van de uiteindelijke uitspraak hoeft dan weer niet vertaald te worden.

Onduidelijkheden

"Hoewel de procedure onlangs gewijzigd is, roept die in de praktijk toch nog wat vragen op", stelt Karen Ghysels van het Europees Centrum voor de Consument België (ECC). "Want hoe weet je als consument welke rechtbank bevoegd is? Hoe moet je het formulier in de taal van de rechter invullen wanneer je die niet spreekt? Hoeveel bedragen de gerechtskosten in een andere EU-lidstaat? En tot wie kun je je richten om het vonnis in het buitenland te laten uitvoeren?"

"Daarbij komt nog dat veel Belgische en Europese rechtbanken niet vertrouwd zijn met de procedure voor geringe vorderingen. Extra bijstand van een professional die gespecialiseerd is in het internationaal privaatrecht, blijkt in de praktijk dan ook vaak een noodzaak. Gelukkig kan je voor informatie en advies aankloppen bij het Europees Centrum voor de Consument België"

Vergeet niet dat de Europese procedure voor geringe vorderingen dus sowieso via een rechtbank verloopt. Mogelijk hoeft het bij een geschil met een Europese handelaar echter niet eens tot zo'n rechtszaak te komen. "Je doet er sowieso goed aan vooraf aan te kloppen bij ECC België", adviseert Karen Ghysels. "Samen met ons netwerk in de andere Europese lidstaten trachten we dan eerst een minnelijke schikking te treffen."

Alternatieve beslechting

Lukt dat niet, dan kan ook een alternatieve geschillenbeslechting soelaas bieden. Daarbij begeleidt een onafhankelijke partij de onderhandelingen tussen jou en de Europese handelaar. Die tracht tot een oplossing te komen die voor iedereen aanvaardbaar is. Sinds vorig jaar kun je je klacht zelfs helemaal online indienen via het Online Dispute Resolution-platform. Niet onbelangrijk: die procedure is helemaal gratis.

"Boek je evenmin het beoogde succes via een alternatieve geschillenbeslechting, dan is er dus nog altijd de onlangs gewijzigde Europese procedure voor geringe vorderingen", zegt Karen Ghysels van ECC België. "Weet wel dat zo'n gerechtelijke procedure alleen nog mogelijk is wanneer eerder geen bindende beslissing genomen werd via het Online Dispute Resolution-platform of via een andere alternatieve tussenkomst."