De afschaffing van de ecocheques verdwijnt voor een maand in de koelkast. De commissie Sociale Zaken besliste advies te vragen aan de Raad van State en de sociale partners binnen maximaal 30 dagen. Dat is een streep door de rekening van N-VA en Open vld. Coalitiepartners CD&V en MR waren vragende partij om de stemming uit te stellen.

De bal ging twee weken geleden aan het rollen, toen Egbert Lachaert (Open Vld) een voorstel indiende om de ecocheques te vervangen door een nettoverloning. Maar van meet af aanbotste zijn wetsvoorstel, dat gesteund wordt door alle meerderheidspartijen, op veel verzet van de sociale partners. Vorige week heeft de Groep van Tien een brief gestuurd naar de federale regering met de vraag de ecocheques in hun huidige vorm te behouden.

De brief was voor CD&V reden genoeg om de stemming uit te stellen. "De sociale partners willen nog eens gehoord worden en dus zullen we nog eens luisteren", zegt CD&V-Kamerlid Stefaan Vercamer. De MR stelde dan weer voor het advies van de Raad van State af te wachten. Zuhal Demir (N-VA) en Lachaert reageren verontwaardigd. Ze vinden het onbegrijpelijk dat hun coalitiepartners zich blijven verzetten tegen de afschaffing van de ecocheques. "Zij hebben de ecocheque uitgevonden. Blijkbaar ligt het bij hen gevoelig dat democratisch verkozenen een beslissing nemen die daar tegen ingaat", zegt Lachaert. Demir vreest dan weer dat de hervorming door het aanhoudende protest op de lange baan wordt geschoven.

Kwetsbaarheid van de sociale zekerheid

"Waarom zijn de sociale partners er tegen dat werknemers 250 euro netto per jaar vrij kunnen besteden?"

Lachaert noemt het opvallend dat Voka, NSZ en andere werkgeversorganisaties die niet in de Groep van Tien zitten, het wetsvoorstel wel onderschrijven. "Bovendien scharen alle werkgevers, op de uitgiftemaatschappijen na, zich achter het voorstel. En toch blijven de grote werkgeversorganisaties zich verzetten", aldus de liberaal. Ook de werknemersorganisaties krijgen een veeg uit de pan: "Waarom zijn zij er tegen dat werknemers 250 euro netto per jaar vrij kunnen besteden in plaats van geld te verliezen aan verloren cheques en de hele papierwinkel?"

Voka: "Akkoord maar onder voorwaarden"

Voor Voka, Vlaams Netwerk van Ondernemingen, is de hervorming een belangrijke stap richting meer efficiëntie en administratieve vereenvoudiging voor onze bedrijven. Toch eist de werkgeversorganisatie eerst garanties dat het bedrag van de ecocheques voor 100 procent op dezelfde manier behandeld zal worden als vandaag.

"We eisen dat het voordeel voor de werknemer op dezelfde manier wordt behandeld als de ecocheque, het mag niet de bedoeling zijn dat er extra belast wordt en dat de werkgever zijn kost ziet stijgen of de werknemer zijn voordeel ziet afnemen", reageert Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka

De sociale partners schermen onder meer met de kwetsbaarheid van de sociale zekerheid. De afschaffing van de ecocheques luidt volgens de vakbonden het einde van het brutoloon als de steunpilaar van de sociale zekerheid in. "Een onbegrijpelijk argument", reageert Lachaert. "In verschillende onderzoeken over ons land wordt ervoor gepleit de lasten op arbeid te verlagen. Hier ligt een voorstel dat die richting uitgaat en de sociale partners zeggen dan eigenlijk: de lasten op arbeid moeten hoog blijven voor de financiering van de sociale zekerheid. Begrijpen wie begrijpen kan."

ABVV heeft het over de zoveelste poging van Open Vld om naar een systeem van nettoverloning te gaan. "In 2014 deed men nog een poging om de maaltijdcheques af te schaffen en te laten vervangen door het storten van nettoloon. Dat heeft het niet gehaald", verduidelijkt Gina Heyrman, woordvoerder bij ABVV.

Nefaste gevolgen op lange termijn

De vakbond waarschuwt voor de gevolgen op lange termijn. "De omzetting van de ecocheques in een nettoloon heeft als gevolg dat het belastingvoordeel onmogelijk kan beperkt worden tot de werknemers die vandaag van de ecocheques genieten", klinkt het. Het beginsel van gelijke behandeling verreist dat de belastingvrijstelling geldt voor alle werknemers. "Daardoor dreigt de fiscus veel inkomsten mis te lopen. Bovendien komt daar een negatieve impact bovenop voor de sociale zekerheid, omdat ecocheques op dezelfde manier moeten worden behandeld in de sociale zekerheid als in het fiscaal recht", aldus Heyrman.

"Dergelijke beslissingen hebben bovendien een niet te onderschatten impact op ons pensioen"

Ook ACV is bezorgd over wat de toekomst brengt na de afschaffing van de ecocheques. "Het is dan maar een kleine stap om ook de maaltijdcheques schrappen. Dergelijke beslissingen hebben bovendien een niet te onderschatten impact op ons pensioen", reageert David Vanbellinghen woordvoerder bij het ACV. De vakbond vreest dat werkgeversorganisaties tijdens nieuwe loononderhandelingen dan enkel maar oog gaan hebben voor het nettoloon. "De sociale zekerheid kan enkel maar bestaan als er voldoende bijdragen zijn. En dat wordt berekend op basis van het brutoloon. "

Het VBO wacht een onderhoud met de sociale partners af om zich uit te spreken over het wetsvoorstel.

Ongeveer 1,45 miljoen Belgen ontvangen jaarlijks ecocheques, voor een bedrag van maximaal 250 euro. Sodexo of Edenred zijn de grootste uitgiftebedrijven. De bedoeling is dat de overstap naar een nettovergoeding in januari 2018 wordt gemaakt. Al is het ver van duidelijk of de afschaffing er komt.