Hebben consumenten nog televisie nodig? Volgens de Motion Picture Association of America (MPPA) zijn er wereldwijd meer mensen met een abonnement op een streamingdienst dan mensen met kabeltelevisie. Vooral in de Verenigde Staten zeggen meer en meer mensen hun kabel op, omdat ze genoeg hebben aan streamingdiensten zoals Netflix of Prime Video.

In België speelt dat fenomeen van cord cutting nog niet echt. De kabelknippers kunnen hun schermtijd nochtans gemakkelijk vullen. Er is VRT NU, de website waarop de programma's van de openbare omroep van vroeger en nu gratis te bekijken zijn. De jeugd kijkt meer op YouTube naar vlogs of andere door gebruikers geüploade video's, dan ze in de zetel bij papa en mama naar de beeldbuis kijken. Ook YouTube is gratis, tenminste de versie waarbij de video's met advertenties worden onderbroken.

Een abonnement op Netflix voor één scherm kost slechts 7,99 euro, voor vier schermen 13,99 euro. Dat is minder dan wat digitale televisie bij Telenet kost: 27,10 euro per maand en vanaf augustus 27,59 euro. Netflix bedient jong en oud met films en series zoals House of Cards en Stranger Things. De streamingdienst heeft de wereld leren bingewatchen. Het derde seizoen van Stranger Things, dat pas op 4 juli werd gelanceerd, is volgens Netflix al door meer dan 40 miljoen gezinnen over de hele wereld bekeken.

© Getty Images/iStockphoto

Loyauteit aan tv

Er zijn mensen die niet meer bereid zijn te betalen voor kabeltelevisie, maar het gaat om een minderheid. De afgelopen twee jaar verdubbelde het aantal gebruikers van streamingdiensten in ons land tot 24 procent van de internetgebruikers. De groeiende populariteit van videostreaming lijkt voorlopig niet ten koste van het traditionele tv-kijken te gaan. De klassieke tv-aansluitingen stegen vorig jaar met een half procent tot 4,49 miljoen.

Die loyauteit van de Belgische gezinnen aan tv heeft te maken met de telecombundels en de hoge prijs van vast internet als op zich staande dienst. Scarlet, een dochter van Proximus, biedt naar eigen zeggen het goedkoopste, vaste internet aan. Orange biedt wifi aan met een kastje dat in het stopcontact 4G mobiel internet omzet in wifi, wat net iets goedkoper is. Voor meer details over de prijzen, de netwerken en de kwaliteit kunnen consumenten terecht op de website van het BIPT en de tarievenvergelijker van de overheid www.bestetarief.be (zie tabellen).

Van de gezinnen met een internetverbinding neemt slechts 11 procent dat af als een aparte dienst. Bij de overige 89 procent maakt vast internet deel uit van een bundel. Telecomoperatoren hebben al lang door dat ze met die bundels meer klantentrouw teweegbrengen en de prijzen gemakkelijker kunnen verhogen zonder klanten kwijt te spelen.

De telecomoperator Telenet verhoogt op 4 augustus opnieuw zijn prijzen voor internet, digitale en analoge tv, mobiele en vaste telefonie met 1,87 procent. Het is de zesde prijsverhoging in zes jaar tijd. Toen de prijsverhoging werd aangekondigd, reageerde Test-Aankoop met een oproep aan de regering om dringend werk te maken van meer concurrentie op de markt. Voor de consumentenorganisatie is het duidelijk dat de tarieven van Telenet, maar ook de tarieven van diens concurrenten Proximus en VOO, sneller stijgen dan de inflatie omdat er te weinig competitie is. Orange, de uitdager van Telenet en Proximus, lanceerde vorige week ook de bundel Love Duo met vast internet en een mobiel abonnement. Voor wie niet enorm veel mobiele data verbruikt en enkel vast internet wil, is dat een interessante optie.

En die nieuwe formule is nodig, want als ergens een gebrek aan concurrentie is, dan is het wel voor vast internet. Er zijn slechts drie manieren waarop internet in de huiskamer kan komen: via de kabel, via de telefoonlijn of via een mobiel netwerk, waarbij het 4G-signaal wordt omgezet in wifi. Er zijn slechts twee vaste netwerken in Vlaanderen, het ene is in handen van Proximus en het andere is in handen van Telenet.

Lagere groothandelstarieven

Op 5 juli, na het slot van de beurzen, kwam de Belgische telecomwaakhond BIPT op de proppen met een nieuwe manier om het plafond van de groothandelstarieven voor de kabeloperatoren te berekenen. De groothandelstarieven zijn de huur die telecomoperatoren zonder kabelnetwerk moeten betalen voor het gebruik van andermans netwerk. In de hypothetische voorbeelden van het BIPT liggen de toekomstige groothandelstarieven voor de toegang tot internet en de combinatie van internet en televisie tot 38 procent lager dan vandaag.

Als de kabeloperatoren minder aanrekenen aan andere spelers voor het gebruik van hun netwerk, kan de Belgische markt aantrekkelijker worden voor nieuwe spelers. Als de concurrentie beter kan spelen, zullen de prijzen voor de consument hopelijk ook naar beneden gaan.

De markt door elkaar schudden

De door het BIPT voorgestelde groothandelstarieven lagen duidelijk lager dan verwacht, want de eerstvolgende handelsdag ging het aandeel van Telenet bijna 9 procent onderuit en de koers herstelde nauwelijks de dagen erna. Orange Belgium - dat tegen betaling gebruikmaakt van het kabelnetwerk van Telenet - won daarentegen terrein op de beurs. Dankzij de lagere groothandelstarieven zouden de kosten niet alleen naar beneden gaan, maar verwacht het beurshuis Barclays dat het kabelaanbod van Orange Belgium sneller winst zal opleveren dan gedacht. KBC Securities denkt dan weer dat Orange Belgium een groter deel van de markt zal kunnen inpalmen.

Telenet is niet de enige kabeloperator die van het BIPT zijn kabelnetwerk tegen 'billijke tarieven' ter beschikking moet stellen van de concurrentie. Ook voor Brutélé (Brussel) en Nethys (Wallonië) zullen de nieuwe tarieven gelden die eind 2019 definitief worden vastgelegd en wellicht begin 2020 van toepassing worden.

Volgens David Vagman, een analist van ING, zijn de kosten in Vlaanderen het laagst en de prijzen op de markt het hoogst, waardoor de kans dat Orange Belgium of een andere operator de markt in Vlaanderen door mekaar zal schudden groter is dan in Wallonië. De operatoren krijgen tot 6 september de kans om te protesteren en hun argumenten voor hogere tarieven op tafel te leggen.

Billijke prijzen

Tot nu waren de groothandelstarieven van de kabeloperatoren gekoppeld aan de tarieven die de operatoren aan de eindconsumenten aanrekenden. In de toekomst zullen de groothandelstarieven meer aan de kosten van de operatoren worden verbonden. "Om de billijke prijzen te berekenen werd met de hulp van een gespecialiseerde consultant een kostenmodel ontwikkeld", klinkt het bij het BIPT. "Het model bepaalt de kosten van een efficiënte operator, rekening houdend met de kenmerken die eigen zijn aan elke operator, zoals zijn schaalvoordelen, de historiek van zijn investeringen, zijn dekkingszone (aantal gebouwen, aantal huishoudens). Die kosten werden omgezet in een gedetailleerde tariefstructuur (toegangslijn, internetdienst, televisie)."

Om ervoor te zorgen dat de kabeloperatoren blijven investeren in hun netwerk, stelt het BIPT een toeslag van 5 tot 10 procent voor op de gewone tarieven voor de toegang tot internetsnelheden boven 200 megabit per seconde (Mbps). De schrik zit er altijd een beetje in dat telecomoperatoren minder zullen investeren in hun netwerk als hun investeringen te weinig renderen. "In de toekomst zullen Orange Belgium en andere operator ook goedkoper toegang krijgen tot het internet met een hogere snelheid", zegt David Vagman. "Tot 2021 zullen de groothandelstarieven gebaseerd zijn op de kosten plus een marge van 5 procent voor een internetsnelheid van meer dan 200 Mbps en 10 procent voor meer dan 600 Mbps. Vanaf 2022 is er pas een marge van 5 procent toegelaten voor een snelheid boven 400 Mbps en 10 procent voor een snelheid boven 900 Mbps."