Maaltijdcheques bestaan al meer dan dertig jaar als een alternatieve vorm van verloning. Daarnaast kunnen bedrijven sinds 2009 ook ecocheques aan hun medewerkers geven. Die zijn bedoeld voor de aankoop van producten en diensten van ecologische of duurzame aard. In tegenstelling tot het gewone loon, zijn ze vrijgesteld van socialezekerheidsbijdragen en belastingen. Dat maakt ze interessant voor werkgevers én werknemers. Ecocheques blijven in principe twee jaar geldig.

Uit een recente studie van de hr-dienstengroep Acerta blijkt dat iets meer dan een op de vier werkgevers ecocheques toekent. Of uzelf er als werknemer ook krijgt, hangt af van wat uw werkgever of de sector waarin hij actief is, beslist heeft. Hij (of de sector) bepaalt ook het bedrag per cheque en het aantal cheques per werknemer. De maximale waarde van een cheque is sowieso gelimiteerd tot 10 euro, en het totale bedrag mag per medewerker niet meer dan 250 euro per jaar zijn.

In de politiek gingen vaak stemmen op om ecocheques te vervangen door een nettovergoeding. Maar dat plan is afgeblazen. Wel adviseerde de Nationale Arbeidsraad de papieren versie vanaf 1 juli 2019 systematisch te laten verdwijnen (dat is sinds begin 2016 ook al het geval voor maaltijdcheques). Daardoor zal hun geldigheidsduur vanaf 1 januari 2019 maandelijks afnemen. De laatste uitgifte op papier zal 30 juni 2019 zijn. Die cheques blijven slechts achttien maanden geldig. Op 1 januari 2021 zal er dan alleen nog de elektronische variant zijn.

Wat koopt u ermee?

Ecocheques worden in zowel kleine winkels als grote ketens aanvaard. Weet wel dat winkeliers niet verplicht zijn ze als betaalmiddel te aanvaarden. Deelnemende handelaars herkent u doorgaans aan een zelfklever op hun winkelraam. De officiële lijst van producten en diensten die u met ecocheques kunt kopen, is opgesteld door de Nationale Arbeidsraad. In mei 2017 kreeg die nog een update. Bij MyEcocheques.be, een initiatief van de uitgiftemaatschappijen, vindt u een daarop gebaseerd overzicht.

Behalve ecologische artikelen kun je met ecocheques ook betalen voor duurzame mobiliteit en vrijetijdsbesteding. Vaak is wel een specifiek label vereist. Sinds vorig jaar is de ecocheque ook geldig voor de aankoop van alle tweedehandsproducten, uitgezonderd apparaten met niet-elektrische motoren. Dat geldt ook voor tweedehandse elektro-apparaten met een Europees energielabel vanaf A+ en gebruikte kleine elektro (gsm's en telefoons, elektronisch speelgoed, mp3-spelers, opladers enzovoort...).

Ook gerecycleerde producten kunnen betaald worden met ecocheques, net als zaken die specifiek bestemd zijn voor hergebruik en compostering. Voorbeelden zijn herlaadbare baterijen en hun opladers, sodamachines en hun navullingen, drinkbussen en brooddozen, namaakkerstbomen, composttonnen en wasbare luiers. Weet ten slotte dat ook alle herstellingen van producten in aanmerking komen, opnieuw met uitsluiting van apparaten met niet-elektrische motoren.