Maandag raakte bekend dat de Japanse economie in het vierde trimester op kwartaalbasis met 3,3% was gekrompen. Op jaarbasis is er zelfs sprake van een terugval van 12,7%. De zwaarste aderlating sinds 35 jaar. De implosie van de belangrijkste exportmarkten en de zwakke binnenlandse consumptie liggen aan de basis van de economische inzinking. De Japanse economie wordt duidelijk keihard getroffen door de wereldwijde crisis. De forse stijging van de yen sinds midden vorig jaar zadelt daarenboven de exporteurs met een enorme competitieve handicap op. De roep om grootscheepse stimuleringsplannen en agressievere ingrepen door de Japanse Centrale Bank enerzijds en ingrepen op de wisselmarkt anderzijds klinkt almaar luider. De overheid zou de enorme spaartegoeden bij de modale Japanner moeten kunnen mobiliseren om de zwakke interne markt nieuw leven in te blazen. Aan de zwakte van de buitenlandse vraag kan ze weinig doen. Ze kan enkel proberen de opmars van de yen een halt toe te roepen. Verschillende leden van de centrale bank hebben reeds hun fiat gegeven voor een ingreep op de wisselmarkten.

Sterke yen

Op de wisselmarkten raakt het slechte economische nieuws de Japanse yen nauwelijks. Zowel tegenover de euro als de dollar noteert de munt slechts fractioneel onder zijn hoogtepunt van de afgelopen jaren. 1 euro kost 116 yen, nauwelijks onder het hoogtepunt van 114,89 van 2 februari eerder dit jaar. Midden 2008 kostte een euro nog 170 yen. Tegenover de dollar is de yen recent iets verzwakt: 1 dollar wordt verhandeld tegen 92,4 yen. Een flink stuk onder het hoogtepunt van 87,24 yen op 17 december.

De yen houdt stand om uiteenlopende redenen. Ten eerste zien de economische vooruitzichten van de eurozone en de VS niet veel beter uit dan de Japanse. Ten tweede is het renteverschil, dat sinds jaar en dag in het voordeel van de euro en dollar heeft gespeeld, veel kleiner geworden. De rente van de Amerikaanse Federal Reserve schommelt net boven de 0%, net als het Japanse rentetarief. Het ziet ernaar uit dat de rente in de eurozone binnenkort naar 1% zakt, niet veel boven het vriespunt meer. Ten derde blijven risicoaverse Japanners hun middelen van overzee terughalen en opnieuw omzetten in yen. De verdere afbouw van hefbomen of risicovolle beleggingen die gefinancierd werden met leningen in yen (het ontrafelen van de carry trade) creëert evenzeer een enorme vraag naar de Japanse munt. Ten slotte wordt de munt herontdekt voor zijn van nature defensieve kwaliteiten.

Maandag raakte bekend dat de Japanse economie in het vierde trimester op kwartaalbasis met 3,3% was gekrompen. Op jaarbasis is er zelfs sprake van een terugval van 12,7%. De zwaarste aderlating sinds 35 jaar. De implosie van de belangrijkste exportmarkten en de zwakke binnenlandse consumptie liggen aan de basis van de economische inzinking. De Japanse economie wordt duidelijk keihard getroffen door de wereldwijde crisis. De forse stijging van de yen sinds midden vorig jaar zadelt daarenboven de exporteurs met een enorme competitieve handicap op. De roep om grootscheepse stimuleringsplannen en agressievere ingrepen door de Japanse Centrale Bank enerzijds en ingrepen op de wisselmarkt anderzijds klinkt almaar luider. De overheid zou de enorme spaartegoeden bij de modale Japanner moeten kunnen mobiliseren om de zwakke interne markt nieuw leven in te blazen. Aan de zwakte van de buitenlandse vraag kan ze weinig doen. Ze kan enkel proberen de opmars van de yen een halt toe te roepen. Verschillende leden van de centrale bank hebben reeds hun fiat gegeven voor een ingreep op de wisselmarkten.Sterke yen Op de wisselmarkten raakt het slechte economische nieuws de Japanse yen nauwelijks. Zowel tegenover de euro als de dollar noteert de munt slechts fractioneel onder zijn hoogtepunt van de afgelopen jaren. 1 euro kost 116 yen, nauwelijks onder het hoogtepunt van 114,89 van 2 februari eerder dit jaar. Midden 2008 kostte een euro nog 170 yen. Tegenover de dollar is de yen recent iets verzwakt: 1 dollar wordt verhandeld tegen 92,4 yen. Een flink stuk onder het hoogtepunt van 87,24 yen op 17 december. De yen houdt stand om uiteenlopende redenen. Ten eerste zien de economische vooruitzichten van de eurozone en de VS niet veel beter uit dan de Japanse. Ten tweede is het renteverschil, dat sinds jaar en dag in het voordeel van de euro en dollar heeft gespeeld, veel kleiner geworden. De rente van de Amerikaanse Federal Reserve schommelt net boven de 0%, net als het Japanse rentetarief. Het ziet ernaar uit dat de rente in de eurozone binnenkort naar 1% zakt, niet veel boven het vriespunt meer. Ten derde blijven risicoaverse Japanners hun middelen van overzee terughalen en opnieuw omzetten in yen. De verdere afbouw van hefbomen of risicovolle beleggingen die gefinancierd werden met leningen in yen (het ontrafelen van de carry trade) creëert evenzeer een enorme vraag naar de Japanse munt. Ten slotte wordt de munt herontdekt voor zijn van nature defensieve kwaliteiten.