2018 was het jaar waarin een recordaantal 'unicorns' naar de beurs kwam. Dat is het Engelse koosnaampje voor een technologiebedrijf dat meer dan 1 miljard dollar waard wordt. Die waarde heeft almaar minder te maken met de rentabiliteit van een bedrijf. Van alle Amerikaanse bedrijven die vorig jaar naar de beurs kwamen, maakte slechts 20 procent winst. In 1980 was dat nog 75 procent.

2019 zou wel eens het jaar van de 'deca-unicorns' kunnen worden, ofwel het jaar waarin tal van technologiebedrijven naar de beurs trekken die meer dan 10 miljard dollar waard zijn. Twee weken geleden gaf Lyft de aftrap. Die taxi-app was Uber te snel af met zijn beursintroductie, maar zakte op de tweede beursdag een eind onder zijn introductieprijs en maakte het zo iets moeilijker voor de andere technologiebedrijven om het onderste uit de kan te halen bij de prijszetting voor de aandelen die naar de beurs komen. Dat mocht bijvoorbeeld ook Pinterest ondervinden, het bedrijf achter het gelijknamige onlineprikbord dat maandag de prijsvork voor zijn beursintroductie bekendmaakte.

1. Zwaar verlieslatend

Uber en Lyft hebben meer gemeenschappelijk dan hun belangrijkste activiteit. Beide bedrijven zijn zwaar verlieslatend, zo blijkt uit de prospectussen. In het prospectus van Lyft stond zelfs de zeer expliciete waarschuwing voor beleggers dat het bedrijf "een geschiedenis heeft van nettoverliezen" en dat het "misschien nooit winstgevend zal worden of kunnen blijven in de toekomst".

Uber en Lyft strandden vorig jaar allebei op iets minder dan 1 miljard dollar nettoverlies: 911 miljoen dollar voor Lyft en 987 miljoen dollar voor Uber. Dat het onderste lijntje bij Uber al bij al nog meevalt ten opzichte van het operationele verlies van meer dan 3 miljard dolla,r is te danken aan allerlei verkopen en meerwaarde op investeringen.

Uber is een maatje groter dan Lyft met een omzet van meer dan 11 miljard dollar, tegenover iets meer dan 2 miljard dollar voor Lyft. Er zijn wereldwijd ook meer chauffeurs die voor Uber (3,8 miljoen) dan voor Lyft (1,1 miljoen) rijden. Daarnaast heeft Uber met Uber Eats en Uber Freight nog andere activiteiten.

2. Zware concurrentie

Uber en Lyft zijn actief in een zeer competitieve markt, waar naamsbekendheid van levensbelang is. Van dit soort nieuwedienstenbedrijven wordt vaak aangenomen dat er uiteindelijk slechts één grote speler zal overeind blijven. Daarom was het wellicht zo belangrijk voor Lyft om als eerste de stap naar de beurs te zetten, want het bedrijf is veel minder populair en veel minder bekend dan Uber.

Dit soort bedrijven biedt chauffeurs een platform om in contact te komen met mensen die een lift nodig hebben. Als er te veel inkomsten bij het platform blijven kleven, zullen de chauffeurs een andere manier zoeken om hun diensten aan te bieden of zullen de consumenten hun transport op een andere manier regelen.

Zij bekampen niet enkel elkaar, maar ook de klassieke taxibedrijven en bedrijven die deelauto's aanbieden. En er zijn nog kapers op de kust met de zelfrijdende wagens die onder meer Alphabet, de moeder van Google, aan het ontwikkelen is.

3. Klanten zijn niet trouw

Eerder deze week kwam The Wall Street Journal met het nieuws dat Apple Music voor het eerst meer betalende abonnees heeft in de Verenigde Staten dan Spotify. 28 miljoen Amerikanen zouden vandaag betalen om muziek te streamen via Apple Music zonder onderbrekingen van advertenties, terwijl 26 miljoen Amerikanen voor de diensten van Spotify betalen. De Zweedse streamingdienst heeft er nochtans alles aan gedaan om Apple Music achter zich te houden door de betalende abonnees gratis toegang te verlenen tot het videostreamingplatform Hulu. Spotify is wereldwijd wel nog altijd de grootste.

Het is dus niet voldoende om als eerste met een dienst te komen, want Spotify kwam al in 2008 met het idee van streaming op de proppen. Apple Music kwam pas in 2015 op de markt. Apple heeft natuurlijk een gigantisch voordeel ten opzichte van Spotify, want op elke iPhone die verkocht wordt staat Apple Music standaard voorgeprogrammeerd.

Om klanten te binden, moet een dienstenbedrijf investeren in klantentrouw. Uber vermeldt in zijn prospectus een 'consumer rewards program' dat in januari 2019 in de Verenigde Staten werd gelanceerd. "We belonen loyauteit met voordelen zoals Uber Cash dat kan gespendeerd worden aan ritjes of aan de levering van maaltijden, meer flexibele voorwaarden, kortingen voor privé-ritjes met UberX en prioriteit voor het ophalen aan een vliegveld." Ook dat kost natuurlijk allemaal geld. Het ziet er niet naar uit dat het verbranden van cash bij Uber of Lyft snel zal stoppen.

4. Gokken op het nieuwe Amazon

Beleggers die in een verlieslatende unicorn of deca-unicorn investeren, wagen een grote gok. De onlinesupermarkt Amazon maakte in zijn eerste beursjaren evenmin winst. Amazon kwam in mei 1997 naar de beurs. Het was wachten tot het vierde kwartaal van 2001 vooraleer Amazon zijn eerste winst kon voorleggen, en die winst was nog niet om over naar huis te schrijven. Het duurde nog tot 2016 vooraleer Amazon echt deftig winstgevend was. Vorig jaar realiseerde Amazon een recordwinst van meer dan 10 miljard dollar netto.

Voor elke technologiebedrijf dat vandaag groot is geworden, zijn er zeer veel die roemloos ten onder zijn gegaan en waaraan beleggers veel geld hebben verloren. De vraag is ook of de koe al niet gemolken is door de private investeerders van het eerste uur. Toen Amazon drie jaar na de oprichting naar de beurs kwam, was het bedrijf ongeveer 400 miljoen dollar waard. Uber werd al tien jaar geleden opgericht en het bedrijf wordt vandaag op bijna 100 miljard dollar geschat. De introductieprijs is nog niet bekend, maar er zwermt vandaag zoveel goedkoop geld rond dat bedrijven niet snel naar de beurs moeten komen. Ze kunnen ook zonder beursnotering gemakkelijk financiering vinden voor overnames of investeringen in groei.

Er zijn de voorbije jaren een aantal zaken naar boven gekomen die de reputatie van Uber schade toebrachten. Zo was er veel aandacht voor ex-werkneemster Susan Fowler die de cultuur bij Uber van discriminatie en seksuele intimidatie aanklaagde. Er was ook een #DeleteUber-campagne op de sociale media, nadat Uber had geprobeerd te profiteren van een staking bij taxichauffeurs die protesteerden tegen de moslimban, het inreisverbod dat president Donald Trump had geïnstalleerd. Er was een juridisch dispuut tussen Waymo, het zelfrijdende-autobedrijf van Alphabet, en Uber dat ondertussen opgelost is. Het zou best kunnen dat de private investeerders het door al die reputatieschade tijd vinden om te cashen.

5. Uber is niet de laatste in de rij

Er staan nog technologiebedrijven aan te schuiven om naar de beurs te gaan. Pinterest is wellicht de volgende. Via de app kun je foto's delen om andere gebruikers te inspireren. De advertenties tussen de foto's leveren meer dan 750 miljoen dollar inkomsten op, maar ook bij Pinterest zijn de uitgaven voorlopig groter dan de inkomsten.

Ook Airbnb (verhuur van kamers), Slack (communicatie), Palantir (beveiliging), WeWork (gedeelde werkplaatsen), Peleton (geconnecteerde fietsen) en Robinhood (beleggen) zouden staan te trappelen om naar de beurs te komen. Van al deze bedrijven wordt de waarde op meerdere miljarden dollars geschat.