Morningstar kent elk jaar prijzen toe aan de fondsbeheerders die het voorbije jaar de beste prestaties hebben neergezet. De dataverzamelaar houdt daarbij rekening met het risico dat de beheerders hebben genomen, de waardeschommelingen van het fonds en het trackrecord van het fonds over drie en vijf jaar. De winnaars in de verschillende fondsencategorieën leggen uit hoe ze het verschil hebben gemaakt en lichten een tip van de sluier op over de beleggingsstrategie waarmee ze ook in de toekomst het verschil hopen te maken.

1 CATEGORIE AANDELEN BELGIË Axa B Equity Belgium ISIN-code: BE0152676954

Het fonds van Axa Investment Managers bevestigt zijn sterke positie tussen de fondsen die beleggen in Belgische aandelen. Het staat in de top drie sinds 2016 en wint voor het tweede jaar op rij. Het product was oorspronkelijk bedoeld om een portefeuille met Belgische aandelen te beheren voor de verzekeringsgroep Axa. Later werd de beleggingsexpertise ook ter beschikking gesteld van particuliere klanten.

Middelgrote kapitalisaties

"De belangrijkste doelstellingen blijven waardecreatie op lange termijn, de bescherming van het vermogen van beleggers en de beperking van de volatiliteit", zegt beheerder Christophe Pellion. De portefeuille, die bestaat uit een dertigtal posities, focust op kleine en middelgrote kapitalisaties. De grootste tien waarden maken 40 procent van de activa uit, waaronder WDP, Telenet, Elia, Xior, Fagron, Kinepolis, Lotus Bakeries, Sofina, Barco en UCB. "We zijn echt overtuigd van die bedrijven en willen ze lang in portefeuille houden", onderstreept Pellion. Om een gezonde liquiditeit te bewaren en te kunnen inspelen op kansen, houdt het fonds doorgaans tussen 5 en 10 procent cash aan.

Wij verkiezen beleggen boven speculeren, en analyseren boven speculeren" - Benjamin Stone, MFS

De beheerders zetten vooral in op de gezondheids- en de biotechsector, consumptiegoederen en vastgoed. "Wij staan vooral positief tegenover vastgoedbedrijven die zich hebben gespecialiseerd in logistiek vastgoed, en zo voordeel trekken van de opmars van de e-commerce." In de biotechsector telt België volgens Pellion verscheidene bedrijven waarvan het profiel interessant begint te worden voor beleggers. Hun gewicht moet wel beperkt blijven, voegt hij eraan toe. "Het hoge risicoprofiel van een biotechbedrijf laat niet toe dat je te grote belangen neemt in een aandeel. Maar dat doet geen afbreuk aan het groeipotentieel op lange termijn."

Pellion hecht veel waarde aan een duurzaam dividend, dat de groei van de bedrijven niet in het gedrang brengt. Bedrijven met een te hoge schuldenlast laat hij links liggen.

Onzekerheid boven de markten

Het fonds viel in 2018 terug met 12 procent. Van dat verlies heeft het al bijna twee derde goedgemaakt in de eerste weken van 2019, wat het geannualiseerde rendement brengt op 8,3 procent over de voorbije drie jaar. In 2019 ziet Pellion nog veel onzekerheden boven de markten hangen, zoals de dreigende handelsoorlog en de mogelijke wereldwijde vertraging van de economische groei. Toch heeft hij eind 2018 geprofiteerd van de koersdalingen "om posities op te bouwen in aandelen die noteerden met een hoge korting".

2 CATEGORIE OBLIGATIES EURO PIMCO GIS Euro Bond Fund ISIN-code: IE0005304773

Het fonds van PIMCO haalde een geannualiseerd rendement van 2 procent over de voorbije drie jaar. Het eindigde 2018 in de zwarte cijfers (+0,4%). De portefeuille is belegd in emissies in euro van hoge kwaliteit (met een rating BBB- en hoger). 10 procent van de activa kan worden geïnvesteerd in high-yieldobligaties (met een hoog risico en een rating lager dan BBB-). De portefeuille is vooral gericht op de Europese kernlanden. 63 procent van de activa is belegd in overheidsobligaties, 26 procent in bedrijfsobligaties. De beheerders kunnen ook shortposities innemen door gebruik te maken van afgeleide producten.

Europese kernlanden

"Wij blijven voorzichtig met obligaties van landen uit de Europese periferie", stelt fondsbeheerder Andrew Balls. "Voor de bedrijfsobligaties gaat onze voorkeur uit naar heel specifieke emissies, aangezien de waarderingen vrij hoog zijn vergeleken met hun historische gemiddelde. Daarnaast behouden we onze bescheiden allocatie in valuta's uit opkomende landen, omdat we een constructieve kijk op die landen hebben."

"In het laatste kwartaal van 2018, toen de Italiaanse regering en de Europese Commissie de strijdbijl begroeven, ondervond het fonds nadeel van zijn relatief lage positie in de markten uit de Europese periferie", geeft Balls toe. Ook de Amerikaanse inflatiegerelateerde obligaties in de portefeuille hebben gewogen op de prestaties.

Macro-economische risico's

Voor 2019 wijzen de macro-economische vooruitzichten op de verdere vertraging van de wereldwijde groei tot 2,75 à 3,25 procent. In Europa zal de groei beperkt blijven tot 1 à 1,5 procent, in de Verenigde Staten tot 2 à 2,5 procent. "We verwachten een zekere hersynchronisatie van de grote economieën. De inflatie zal beperkt blijven tot 1,75 à 2,25 procent, na een daling van de oliekoersen", kijkt Balls vooruit. "Wij blijven de voorkeur geven aan kortlopende obligaties en positioneren ons in regio's waar de rente kan stijgen. Voor Europa blijven we onderwogen in de perifere landen. Diversificatie zullen we veeleer zoeken in Deense overheidsobligaties."

3 CATEGORIE MIXFONDSEN DPAM HORIZON B Balanced Conservative ISIN-code: BE0940785794

De mixfondsen hebben een moeilijk jaar achter de rug. Alle grote activaklassen stonden onder druk en de diversificatiemogelijkheden waren ver te zoeken. Toch is het fonds DPAM Horizon B Balanced Conservative er het afgelopen jaar in geslaagd de schade te beperken tot een daling van 3,9 procent. Het product is een defensief mixfonds, waarvan de blootstelling aan de aandelenmarkten beperkt is tot 40 procent van de activa.

Defensieve strategie

"Die voorzichtige strategie is de eerste verklaring voor onze goede prestaties in vergelijking met dynamische mixfondsen", zegt fondsbeheerder Johan van Geeteruyen. "We hebben aandelen systematisch blijven overwegen tegenover ons neutrale niveau (30% van de activa), maar we hebben wel een meer defensieve positie ingenomen. Zo hebben we sterker ingezet op telecomaandelen en hebben we onze positie in bedrijfsobligaties beperkt. We hebben ons ook geherpositioneerd naar de Europese periferie door Italiaanse obligaties te kopen, telkens als het rendement boven 3 procent uitsteeg."

De beheerders combineren een macro-economische en een fundamentele analyse om bedrijven te selecteren "die beschikken over een concurrentievoordeel op lange termijn". De beheerders houden de aandelen in de portefeuille al meer dan vijf jaar aan. "Wij doen niet aan trading. Wij zullen een positie niet na drie maanden al van de hand doen."

Amerikaanse aandelen

Van Geeteruyen wijst erop dat aandelen begin dit jaar nog licht overwogen waren in de portefeuille. "Maar de samenstelling is defensiever dan begin 2018. Dat is een reactie op enkele belangrijke risico's. De markt lijkt er bijvoorbeeld steeds meer op te vertrouwen dat China en de Verenigde Staten begin maart een akkoord bereiken. Maar er is altijd een risico dat dat niet gebeurt, met verstrekkende gevolgen voor de markten als de handelsoorlog weer oplaait." Het gewicht van de Verenigde Staten blijft vrij neutraal, rond een derde van het aandelensegment. "Wij zijn ervan overtuigd dat Amerikaanse aandelen het in 2019 nog beter zullen doen door de snellere economische groei en grote inkoopprogramma's van eigen aandelen. Maar de waarderingen zijn minder aantrekkelijk dan die van andere markten."

Europese periferie

Het obligatiesegment heeft volgens Van Geeteruyen in 2018 positief bijgedragen aan de prestaties van het fonds. "Na de correctie van de bedrijfsobligaties is het verschil ten opzichte van de Duitse basisrente teruggebracht tot het niveau van 2011 en 2016. Wij bouwen onze posities in dat segment opnieuw op. Voor overheidsobligaties investeren we in de perifere landen, waar de Spaanse tienjaarsrente sterk kan dalen."

4 CATEGORIE AANDELEN EUROPA MFS Meridian European Value A1 EUR ISIN-code: LU0125951151

Voor het tweede jaar op rij sleept het fonds MFS Meridian European Value de award in de categorie Europese aandelen in de wacht, hoewel het nog altijd gesloten is voor inschrijvingen van nieuwe beleggers. MFS Meridian biedt ook andere producten met Europese aandelen aan die hoge ratings hebben bij Morningstar en die niet gesloten zijn voor nieuwe beleggers, zoals MFS Meridian European Core Equity en MFS Meridian European Research.

Het beheer van MFS Meridian European Value is sinds 2008 in handen van Benjamin Stone, die ruim twintig jaar ervaring heeft op de Europese beurzen. Het afgelopen jaar is de waarde van de activa met 5,5 procent gedaald, maar de sterke stijging sinds begin 2019 heeft dat verlies al goedgemaakt. Over een periode van drie jaar bedraagt de geannualiseerde prestatie van het fonds 9,4 procent, wat de Morningstar-rating van 5 sterren rechtvaardigt. De beheerde activa bedragen 5 miljard euro.

Duurzaam voordeel

Het fonds focust op aandelen met een aantrekkelijke waardering, waarvan de beheerders verwachten dat ze sneller zullen groeien dan de rest van de markt. "Die bedrijven moeten beschikken over een duurzaam voordeel op hun concurrenten, waardoor ze periodes van politieke of macro-economische onzekerheid zonder kleerscheuren kunnen doorstaan", stelt Stone. Ongeveer een derde van de portefeuille is belegd in middelgrote kapitalisaties.

De portefeuille bestaat uit een zestigtal posities. De eerste tien lijnen vertegenwoordigen tussen 35 en 40 procent van de activa. Onder de belangrijkste posities zijn bedrijven zoals Nestlé, Deutsche Wohnen, Pernod Ricard, Givaudan en Reckitt Benckiser. De vastgoedsector is goed voor meer dan 10 procent, defensieve consumptie voor 27 procent, industriegroepen voor 20 procent en technologie voor 15 procent. "De rotatiegraad van de activa is beperkt. Wij verkiezen beleggen boven speculeren, en analyseren boven speculeren. We zijn bereid te wachten tot het groeipotentieel van die bedrijven zich weerspiegelt in hun waardering."

Risico op recessie

Robert Almeida, global investment strategist bij MFS, denkt dat in veel waarderingen een toenemend risico op recessie verrekend zit. "Wij verwachten geen recessie in 2019, maar we stellen wel vast dat de markten steeds minder eisen stellen aan de duurzaamheid van de operationele marges en de schuldenlast van bedrijven. We moeten daar de komende maanden rekening mee houden in het beheer van de portefeuilles."

5 CATEGORIE AANDELEN WERELDWIJD Comgest Growth World USD ISIN-code: IE0033535075

Het fonds Comgest Growth World bundelt de essentie van de unieke, geconcentreerde beleggingsfilosofie van Comgest. De portefeuille bevat slechts een dertigtal posities, met bedrijven die in hun sector een groot concurrentievoordeel hebben. Met een stijging van 5 procent in 2018 behoort dit product tot de weinige aandelenfondsen die vorig jaar het hoofd boven water hebben gehouden.

Sinds begin 2019 is het fonds achtergebleven op de rest van de markt, maar dat hoeft niet verontrustend te zijn, zegt Laure Négiar, een van de beheerders van het fonds. "Comgest Growth World vergroot doorgaans zijn voorsprong op zijn concurrenten in periodes dat de beurzen terugvallen. Dat heeft 2018 nog eens aangetoond." Négiar maakt zich sterk dat het fonds kan bogen op beproefde beheermodellen, met winsten die in stijgende lijn gaan. "Wij beleggen voor de lange termijn. Als we een bedrijf in portefeuille nemen, moeten we er zeker van zijn dat het over vijf of tien jaar nog bestaat."

Veel rotatie

"Wij zijn heel actief geweest in 2018, met een turn-over van 62 procent, terwijl we anders minder dan 30 procent van de activa wisselen. Na de ongewoon sterke prestaties in 2017 hebben we enkele sterkhouders van de afgelopen jaren fors afgebouwd of verkocht." Zo hebben de beheerders hun posities in robotica teruggeschroefd. Het enthousiasme voor die sector had de waarderingen naar historisch hoge niveaus gevoerd, stelt Négiar. "Wij hebben onze posities in Keyence of Fanuc verkocht, en we zijn uit Taiwan Semiconductors gestapt. Die groep behoorde gedurende meer dan tien jaar tot de grootste posities van het fonds."

In de plaats hebben de beheerders aandelen gekocht met een iets minder sterke groei, maar met een aantrekkelijkere waardering, waaronder de farmareuzen Eli Lilly en Johnson & Johnson, de specialisten in medische instrumenten Becton-Dickinson en Medtronic, en consumptiebedrijven zoals Heineken, Church & Dwight en Seven & I.

Verenigde Staten

De afgelopen tien jaar heeft het fonds beter gepresteerd dan de meeste concurrenten, "hoewel we de Amerikaanse beurzen vrijwel systematisch hebben onderwogen", zegt Laure Négiar. Het fonds heeft alleen nog Microsoft in portefeuille, nadat het eind 2018 Alphabet had verkocht. Het heeft nooit belegd in andere grote Amerikaanse technologiereuzen. "Wij zijn voorbereid op de dag dat de Verenigde Staten niet langer de plak zwaaien op de beurzen."