We zijn aan het einde gekomen van een meer dan degelijk financieel jaar. De rente is nog niet echt beginnen te stijgen, ondanks de economische lente, vooral in Europa. De centrale banken geven het economische herstel alle kansen. En dus zijn de aandelenmarkten blijven klimmen en hebben we fraaie returns gezien op de Amerikaanse, de Japanse, de opkomende en de Europese aandelenmarkten. Van een noemenswaardige terugval was geen sprake.

2017 is het jaar waarin beleggers hebben afgeleerd zich zorgen te maken. Zo is de Standard&Poor's 500-index in de eerste elf maanden van dit jaar gestegen, op een te verwaarlozen daling in maart na (-0,04%). In Europa waren er meer schommelingen. Sinds mei zagen we dat het goede economische nieuws eerder ten goede kwam aan de euro dan aan de Europese beurzen.

Umicore: de primus in de Bel-20

Met een return van iets meer dan 10 procent voor de Bel-20-index (koersstijgingen plus dividenden) mag de Brusselse beurs terugblikken op een meer dan geslaagd jaar. Daarmee zit de Belgische beursgraadmeter midden in het Europese peloton.

In die index was de absolute uitblinkersrol weggelegd voor Umicore. Het metalenbedrijf surft mee op megatrends zoals schonere wagens (katalysatoren), elektrische wagens en de recyclage van zeldzame metalen. Die gunstige groeiperspectieven geven de rest het nakijken.

Het Nederlands-Belgische biotechbedrijf Galapagos weet enigszins in de buurt te blijven. De nieuwsstroom over de groep bleef ook in 2017 erg positief, met verdere ontwikkelingen rond het ontstekingsmiddel filgotinib en de hoop dat er mogelijk een tweede middel met een serieus potentieel in de pijplijn zit, een triplecombinatie voor de taaislijmziekte (muco).

Daarachter zagen we de heropstanding van het nutsbedrijf Engie. Na vele jaren van winstverlagingen zijn de perspectieven voor het eerst wat rooskleuriger. De financiële waarden KBC en ING profiteerde ervan dat de Europese Centrale Bank de rente laag houdt.

In een goed jaar is het logisch dat drie kwart van de aandelen in de Bel-20 een positief rendement kan voorleggen. Toch zijn er enkele dalers. Met Colruyt, Bekaert en AB InBev zijn dat niet de meest verwachte namen. Bezorgdheid over de marges is een gezamenlijk kenmerk van dat trio. Maar omdat AB InBev en Bekaert veelvuldig verschijnen in de lijstjes met favorieten voor 2018, lijken de analisten dat veeleer als een accident de parcours - en dus als een koopkans - te beschouwen.

Belgische biotech blinkt uit

Als we buiten de index kijken, merken we vooral bij de midcaps het overwicht van Belgische biotechwaarden op. Er staan biotechsondernemingen op de eerste vier plaatsen. 2016 was een serieuze tegenvaller voor de Belgische biotechsector, maar dat is dit jaar ruimschoots goedgemaakt.

Argenx is met een verdrievoudiging van zijn aandelenkoers zelfs de absolute ster van het beursjaar 2017. Vooral Amerikaanse investeerders zijn verzot op de antibody ARGX-113, een potentieel middel tegen een rist auto-immuunziekten. Ablynx, Celyad en Tigenix konden hun aandeelhouders verwennen met gunstig klinisch nieuws en een forse koersklim. Kinepolis en Melexis behoren al jaren tot de topaandelen op de Brusselse beurs. Ze hebben in 2017 andermaal bevestigd.

De grote ontgoocheling van 2017 was Ion Beam Applications (IBA). Het Waalse bedrijf begon het jaar met steile groeiverwachtingen, maar enkele winstwaarschuwingen later blijft daar weinig van overeind. Op zeker moment was de koers meer dan gehalveerd. Van de Velde en Lotus Bakeries zitten normaal in het stijgerspeloton. Ze beleefden een overgangsjaar, wat hen niet in dank werd afgenomen door de beleggers. Nyrstar kon ook in 2017 het tij niet doen keren. Het bedrijf blijft gebukt gaan onder een enorme schuldenlast, ondanks een sterk jaar voor de industriële metalen.

TOP VIJF BEL-20 (op 18/12)

1. Umicore +48,1%

2. Galapagos +30,0%

3. Engie +21,5%

4. KBC +20,6%

5. ING +16,1%

FLOP VIJF BEL-20

1. Colruyt -9,0%

2. Bekaert -6,3%

3. AB inBev -5,4%

4. Ontex -2,1%

5. Aperam -1,3%

TOP VIJF MIDCAPS

1. Argen-x +203,7%

2. Ablynx +91,7%

3. Celyad +88,3%

4. Tigenix +59,3%

5. Kinepolis +32,0%

FLOP VIJF MIDCAPS

1. IBA -41,5%

2. Van de Velde -33,1%

3. Nyrstar -19,7%

4. Lotus Bakeries -14,8%

5. Orange Belgium -13,1%

Bron: Bloomberg