Ten eerste wordt de roerende voorheffing op bijvoorbeeld intresten uit obligaties en dividenden op aandelen van 25 naar 27 procent opgetrokken. Dat is (opnieuw) een relatieve stijging met 8 procent. Alle lagere tarieven voor roerende voorheffing blijven behouden. Ook de (gedeeltelijke) vrijstelling van roerende voorheffing op intresten van het spaarboekje blijft intact. De verhoging van de roerende voorheffing moet voor 350 miljoen euro van de 7,2 miljard euro die de taxshift opbrengt zorgen.

Beleggers waren vooral beducht voor een meerwaardebelasting op aandelen. Er lagen verschillende scenario's op tafel. Het verdict is dat beleggers vanaf volgend jaar een belasting zullen moeten betalen op de meerwaarde van beursgenoteerde aandelen wanneer ze die binnen de zes maanden na de aankoop weer verkopen. Helaas kunnen we u nog geen praktische details meegeven, maar het lijkt erop dat het tarief 25 procent (of 27 %) zal bedragen en dat de minwaarde wellicht met de meerwaarde kan worden verrekend. Wie dus voor 5000 euro meerwaarde realiseert, maar anderzijds ook 5000 euro minwaarde boekt, zal mogelijk geen meerwaardebelasting moeten betalen.

Aangepast gedrag

De regering verwacht met 28 miljoen euro geen overweldigende opbrengst van die speculatietaks. Dat is ook een probleem voor de jaarlijkse begroting. De opbrengst per jaar valt niet of nauwelijks te voorspellen. Er zijn veel te veel onbekende factoren, zoals de prestatie van de aandelenmarkten.

Ook kunnen we ervan op aan dat de Belgen hun beleggingsgedrag zullen aanpassen. Het verkoopgedrag zal mede fiscaal geïnspireerd worden, zoals het fenomeen van 'tax loss selling' al jaren is ingeburgerd op Wall Street. Grote beleggers zullen nog meer met buitenlandse makelaars werken om aan de speculatietaks te ontkomen. Een neveneffect kan ook een verminderd enthousiasme voor beursintroducties zijn. Bij IPO's zijn er beleggers die inschrijven met de bedoeling een snelle meerwaarde te boeken, zoals dat dit jaar bijvoorbeeld bij de beursgang van Biocartis mogelijk was. Die beleggers zullen nu twee keer nadenken. De kans dat de opbrengst van de speculatietaks tegenvalt, is dan ook erg reëel.

Zinloos

Het had zeker erger gekund. Toch betreuren we de introductie van de speculatietaks. Het is een gevolg van het politieke spel, maar feitelijk zinloos. Het beleggen in risicodragend kapitaal wordt andermaal afgeremd in plaats van bevorderd. Het meest jammerlijke is dat hiermee het principe van een meerwaardebelasting wordt geïntroduceerd. De Belgische fiscale geschiedenis leert dat zodra een belasting is ingevoerd, die nog maar moeilijk verdwijnt. Ze heeft zelfs de neiging te worden verhoogd of uitgebreid.