Heel wat Belgen investeren een deel van hun spaargeld in beleggingsfondsen. Eind september zat er net geen 200 miljard euro van Belgische beleggers in fondsen, blijkt uit cijfers van Beama, de vereniging van vermogensbeheerders.

KBC Groep is de Belgische marktleider in beleggingsfondsen, met een marktaandeel van naar schatting 33 procent. KBC verkoopt vooral huisfondsen. Wie liever fondsen koopt van grote, internationale namen of van nichespelers, kan daarvoor vaak niet bij zijn huisbank terecht. Hieronder vergelijken we vier banken die via het internet en tegen lage kosten een ruime keuze aan beleggingsfondsen van verschillende fondsenhuizen aanbieden: Binck Bank, Deutsche Bank, Keytrade Bank en MeDirect.

De jaarlijkse beheerskosten van de meeste beleggingsfondsen bedragen zo'n 1,5 procent.

Zij sluiten distributie-akkoorden af met de fondsbeheerders en krijgen een deel van de beheerskosten, die van de intrinsieke waarde van de fondsen af gaat. Dankzij die zogenoemde retrocessies kunnen ze de beleggers bedienen zonder al te veel kosten aan te rekenen. De jaarlijkse beheerskosten van de meeste beleggingsfondsen bedragen zo'n 1,5 procent. Daarvan gaat vaak de helft of iets meer naar de bank die de fondsen verdeelt. Sinds de Europese beleggersrichtlijn MiFID II van kracht is, moeten de banken expliciet duidelijk maken dat ze op elke lopende investering van 10.000 euro in een fonds ongeveer 75 euro per jaar verdienen.

1. Binck Bank

Bij Binck Bank betalen beleggers 9,75 euro voor de aan- en de verkopen van niet-genoteerde beleggingsfondsen. De kosten bij de aankoop vallen weg zodra de beleggers voor meer dan 500 euro deelbewijzen van een fonds kopen. Binck rekent wel 1 procent instapkosten op alle fondsen van Degroof Petercam en Carmignac. Dat doet het op verzoek van de fondsbeheerder. Aan die verplichte 1 procent instapkosten voor enkele tientallen fondsen ontsnapt u bij geen enkele bank. De kosten bij de verkoop vallen nooit weg.

"Een order in een beleggingsfonds heeft een operationele kostprijs. Bij de aankoop van een fonds vergroten we onze positie waarop we vergoed worden door het fondshuis via retrocessies en kunnen we de kosten laten vallen. In navolging van MiFID II krijgen onze klanten weldra inzicht in hoeveel ze bedragen en voor welke fondsen we ze ontvangen", legt een woordvoerder uit.

De internetbank is niet de goedkoopste fondsenwinkel van het land. Binck Bank heeft op zijn website een vergelijkende tabel staan, die een ander beeld schetst, omdat in het voorbeeld enkel rekening gehouden wordt met aankooporders van meer dan 500 euro en niet met verkooporders. Wij gaan ervan uit dat beleggers ooit hun geld weer uit die fondsen willen halen en dan dus uitstapkosten zullen betalen.

Binck heeft behalve niet-beursgenoteerde beleggingsfondsen ook een ruim aanbod van beursgenoteerde beleggingsfondsen of trackers. Voor de beursgenoteerde beleggingsfondsen gelden dezelfde makelaarslonen als voor aandelen. Die verschillen naargelang de beurs.

Fondsenspaarplan

De plannen van Binck Bank om een fondsenspaarplan te starten, zijn in de koelkast beland door het overnamebod van de Deense Saxo Bank.

2. Deutsche Bank

Deutsche Bank rekent enkel instapkosten aan als de beheeder dat oplegt. Deutsche Bank rekent, in tegenstelling tot de andere internetbanken, wel elk jaar een bewaarloon aan. Dat is onlangs opgetrokken van 8 naar 10 euro per lijn, maar er is wel een plafond van 100 euro per rekening. Stel dat u tien keer 1000 euro investeert in tien beleggingsfondsen. Als u die fondsen na tien jaar verkoopt, betaalt u tien keer 100 euro jaarlijks bewaarloon. Bij Binck Bank zou u eenmalig 97,5 euro op de verkopen hebben betaald en bij Keytrade Bank eenmalig 99,5 euro op de aankopen.

Deutsche Bank rekent, in tegenstelling tot de andere internetbanken, wel elk jaar een bewaarloon aan.

Volgens de woordvoerder van Deutsche Bank loopt de vergelijking met de onlinebrokers mank. "Deutsche Bank geeft gepersonaliseerd en proactief advies. We spannen ons in om de beste oplossingen op de markt te selecteren en nieuwe fondsbeheerders op de Belgische markt te introduceren. 92 procent van de fondsen in de portefeuilles van onze klanten heeft drie, vier of vijf sterren bij Morningstar. Alle aanbevolen fondsen in de selectie DB Best Advice hebben drie, vier of vijf sterren." Bij Deutsche Bank maakt een team van vier specialisten selecties van themafondsen, van duurzame fondsen, van gemengde flexibele fondsen en dus ook een DB Best Advice-lijst.

Voor de trackers of beursgenoteerde beleggingsfondsen betalen beleggers bij Deutsche Bank transactiekosten afhankelijk van de markt en de grootte van het order. Het laagste tarief van 6,75 euro geldt enkel voor orders op Euronext Brussel tot 2500 euro en het hoogste tarief tot 24,75 euro per schijf van 50.000 euro voor orders in de Verenigde Staten bijvoorbeeld.

Tijdelijke promotie

Een portefeuille met fondsen van de ene naar de andere bank overbrengen is meestal niet gratis. De kosten variëren van 25 euro per fonds bij Binck Bank tot 150 euro bij BNP Paribas Fortis. Van de internetbanken is MeDirect daarin het duurst. De bank rekent 35 euro per aandeel of per obligatie in de portefeuille aan én 75 euro per fonds. Dat laatste is meer dan de 42,35 en 60 euro transferkosten die Keytrade Bank en Deutsche Bank aanrekenen.

Tot 30 juni loopt bij Deutsche Bank een actie waarbij de bank alle transferkosten voor haar rekening neemt en een premie van 2 procent van de waarde van de beleggingsfondsen uitbetaalt. Die premie is geplafonneerd op 10.000 euro.

Fondsenspaarplan

Met DB Investment Plan kunnen beleggers vanaf 100 euro per maand investeren in een of meerdere fondsen of trackers uit de DB Best Advice-lijst, die iets meer dan een twintigtal fondsen omvat. Er zijn geen instap- of uitstapkosten, maar wel een bewaarloon.

3. Keytrade Bank

Keytrade Bankvraagt 9,95 euro instapkosten, of 1 procent kosten voor de fondsen waarvan de beheerders dat opleggen. Het nadeel van instapkosten is dat een stukje van het geld niet naar het fonds gaat en de beleggers dus beginnen met een achterstand. Bij uitstapkosten kan het geld eerst nog renderen in het fonds. Bij een gemiddeld jaarlijks rendement van 5 procent en een looptijd van vijf jaar zou een belegging van 1000 euro ongeveer 3 euro meer opleveren als die 9,95 euro pas aan het einde van de rit geïnd zou worden. Hoe langer de looptijd en hoe hoger het rendement, hoe groter dat verschil wordt.

Keytrade heeft het ruimste aanbod aan trackers. Voor de aan- en verkoop van die beursgenoteerde fondsen betalen beleggers hetzelfde tarief als voor aandelen van dezelfde markten. Voor Euronext Brussel komt dat neer op 7,5 euro voor orders tot 2500 euro.

Fondsenspaarplan

Via het fondsenspaarplan van Keytrade vallen die instapkosten weg, tenzij de klant de fondsen weer wil verkopen binnen de vijf jaar na het opstarten van het plan. De keuze is beperkt tot 40 fondsen. De woordvoerder spreekt over "volledig kosteloos beleggen" via Keyplan, maar de belegger betaalt wel onrechtstreeks, want de bank ontvangt retrocessies. "Wij zijn daar transparant over. Op de productpagina van elk fonds zijn de retrocessies te raadplegen. Bij een orderuitvoering wordt een simulatie van de kosten gemaakt, waarbij de retrocessies worden getoond."

Sinds de Europese beleggersrichtlijn MiFID II van kracht is, moeten de banken expliciet duidelijk maken dat ze op elke lopende investering van 10.000 euro in een fonds ongeveer 75 euro per jaar verdienen.

De internetbank heeft een formule voor onlinevermogensbeheer met beursgenoteerde fondsen (Keyprivate) en een fondsenspaarplan met niet-beursgenoteerde fondsen (Keyplan). Vanwaar die keuzes? "In Keyplan kan de klant vanaf 25 euro per jaar beleggen. Het zou geen goede zaak zijn bij zulke kleine bedragen met trackers te werken. We zouden de kosten moeten doorrekenen", zegt een woordvoerder. Voor de trackers in Keyprivate ontvangt Keytrade Bank geen retrocessies.

4. MeDirect

De laagste kosten vinden fondsenbeleggers bij MeDirect. De bank rekent geen instap- of uitstapkosten aan op 97 procent van de fondsen in haar gamma en nooit een bewaarloon op de fondsen. "Het verdienmodel steunt op de retrocessies", zegt een woordvoerder. Ook de andere internetbanken steken de vergoedingen die ze krijgen van de fondsbeheerders op zak, maar zij rekenen ook nog andere kosten aan.

Voor het onlinevermogensbeheer van MeDirect zit het verdienmodel anders ineen. Daar betalen de klanten rechtstreeks aan MeDirect een beheersvergoeding van maximaal 0,9 procent per jaar. De beheerskosten op de beleggingsfondsen in het onlinevermogensbeheer liggen lager, omdat de retrocessies eruit gezuiverd zijn.

MeDirect heeft een investeringscomité dat ondersteund wordt door de dataleverancier Morningstar. De modelportefeuilles en de selecties met topfondsen moeten beleggers helpen een keuze te maken uit de vele duizenden beleggingsfondsen die in ons land beschikbaar zijn.

Ook bij MeDirect kunnen beleggers trackers kopen. De transactiekosten zijn dezelfde als voor aandelen: 7,5 euro voor transacties tot 7500 euro op Euronext Brussel, Amsterdam of Parijs.

Tijdelijke promotie

MeDirect betaalt ook tot 500 euro van de transferkosten terug. Voor fondsenportefeuilles die meer dan 2500 euro waard zijn, betaalt de internetbank bovendien een premie die oploopt naargelang de grootte van de portefeuille. Beleggers met een fondsenportefeuille van 2500 tot 7500 euro krijgen bijvoorbeeld een premie van 25 euro. Wie voor meer dan 60.000 euro aan beleggingsfondsen van een andere bank naar MeDirect verhuist, krijgt 500 euro.

De premie dekt niet altijd de transferkosten. Een kleine rekenoefening leert dat het al snel meer dan 500 euro kost om een fondsenportefeuille van 60.000 euro bij een grootbank weg te halen. De grootste vier banken van ons land rekenen 60 tot 150 euro per fonds in de portefeuille aan. Een belegger die voor telkens 5000 euro belegd is in twaalf fondsen betaalt dus 720 tot 1800 euro aan transferkosten. Daarvan krijgt hij 500 euro terug van MeDirect.

MeDirect meldt op zijn website dat de fondsen van KBC, Candriam, de Belgische pensioenspaarfondsen en een beperkte lijst van fondsen van BNP Paribas Fortis niet overgedragen kunnen worden.

Fondsenspaarplan

Bij MeDirect kunnen beleggers met een initiële storting van 2500 euro en maandelijkse stortingen van 100 euro in een portefeuille van een tiental fondsen stappen. Er staan modelportefeuilles op de website. U koopt de fondsen in het kader van een spaarplan tegen dezelfde voorwaarden als zonder spaarplan.

Op 13 februari vindt de 13e editie van Trends Investment Summit plaats. Meer informatie vindt u hier.