Verschillende factoren maken een veerkrachtig herstel weinig waarschijnlijk.

Duur aardgas

De hoge energieprijzen blijven wegen op het consumentenvertrouwen en de bestedingen. "Verwacht geen prijsdaling voor aardgas in 2023" , zegt Peter Vanden Houte. "Zonder Russisch gas wordt het een hele klus om Europa voldoende te bevoorraden. Respijt kan er pas komen, als de mondiale lng-capaciteit toeneemt, maar dat gebeurt pas tegen 2025. Zelfs voor levering in 2025 liggen de aardgasprijzen nog altijd drie keer hoger dan voor de energiecrisis. De energieprijzen zijn in Europa ook structureel hoger dan bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, wat ons met een enorm concurrentienadeel opzadelt."

Beleidsmakers staan op de rem

De centrale banken zijn evenmin van plan mee te werken aan een herstel. De strijd tegen de inflatie krijgt voorrang op de steun aan de economie. "De Europese en de Amerikaanse centrale bank zullen hun geldbeleid voort verkrappen, ondanks de recessie. Dat is een groot verschil met het verleden, toen de centrale banken de recessie te lijf konden gaan met een soepeler geldbeleid. We verwachten dat de Amerikaanse centrale bank de beleidsrente tot 5 procent optrekt, om pas in het vierde kwartaal van 2023 aan een versoepeling te denken. Van de Europese Centrale Bank verwachten we een verdere verhoging van de depositorente tot 2,5 procent, om dat de rest van het jaar aan te houden", zegt Peter Vanden Houte. "Vooral de rentegevoelige sectoren, zoals de vastgoedmarkt en de bouw, zullen weinig bijdragen tot het herstel. In de bouw kan 2023 zelfs een slechter jaar worden dan 2022."

Ook de overheden zullen in 2023 minder geld naar de crisis gooien. Dit jaar spaarden ze kosten nog moeite om de gezinnen te beschermen tegen de hoge energieprijzen. Duitsland, bijvoorbeeld, deed een inspanning ter waarde van 6 procent van het bruto binnenlands product (bbp). "Dat kan je niet volhouden. In 2023 zullen de overheden een minder expansief budgettair voeren", meent Peter Vanden Houte.

Lees verder onder de video

Ook VS en China in de lappenmand

De combinatie van een milde recessie en een pover herstel brengt voor de eurozone en België een economische groei van -0,3 procent met zich in 2023. "De Amerikaanse economie houdt voorlopig iets beter stand, maar verliest ook stoom. De arbeidsmarkt toont signalen van verzwakking. Over heel 2023 verwachten we een groei van 0,1 procent in de VS", stelt Peter Vanden Houte.

Achter de groeiverwachting voor China staat een groter vraagteken. "China worstelt nog met een vastgoedcrisis. Het is ook afwachten wat de gevolgen van een soepeler covidbeleid zullen zijn. Als die versoepelingen aanleiding geven tot meer besmettingen, dan kan de consument spontaan meer thuis blijven. Het kan in China eerst slechter gaan voor het beter wordt", zegt Peter Vanden Houte.

Inflatie is over de top

De kwakkelende conjunctuur laat toe dat de inflatie in de loop van 2023 afkoelt. "Energie blijft duur, maar de prijsstijgingen verdwijnen. Grondstoffen zijn goedkoper geworden, en de flessenhalzen in de meeste aanvoerketens lossen op. De voedingsinflatie zal nog een tijdje hoog blijven. In de dienstensector zorgen de loonstijgingen voor een iets hardnekkiger inflatie", zegt Peter Vanden Houte. "In de VS kan de inflatie tegen eind 2023 dalen naar 2 procent, maar in Europa halen we die inflatiedoelstelling in 2023 nog niet."

Kwaliteitsobligaties interessant, aandelen nog gevaarlijk

Wat betekenen een povere conjunctuur en een afkoelende inflatie voor de financiële markten? "De inflatie-uitbraak heeft alles veranderd. De centrale banken hebben niet langer de handen vrij om de markten te ondersteunen. Dat impliceert dat je als belegger beter je huiswerk moet maken, maar na de correctie van 2022 krijg je zicht op een betere return voor de risico's die je neemt", zegt Steven Vandepitte, strateeg bij ING België.

De klassieke portefeuille die bestaat uit 60 procent obligaties en 40 procent aandelen kreeg dit jaar klappen, omdat zowel aandelen als obligaties in waarde daalden, wat vrij uitzonderlijk is. "Die portefeuille is niet dood. De correctie geeft ze net zuurstof. Er is potentieel voor betere returns. Dit is een nieuwe start voor deze portefeuille", zegt Steven Vandepitte.

Vooral in obligaties van goede kwaliteit ziet de strateeg waarde. "Die obligaties bieden vandaag een interessant rendement, dat beleggers vergoedt voor de risico's die ze nemen. De grootste stijging van de rente hebben we achter de rug. En als de rente daalt, kan het snel gaan", zegt Steven Vandepitte.

Voor aandelen is de strateeg minder optimistisch. "De beurzen houden rekening met een zeer zachte landing van de economie en zijn daarom te optimistisch. De beursrally van de jongste weken was volgens ons een nieuwe berenmarktrally. Die rally's in een dalende markt zijn vaak van korte duur en kunnen de valse indruk van een bredere ommekeer wekken ", zegt Vandepitte. "De waarderingen op de Amerikaanse beurzen zijn nog vrij hoog, zeker met een beleidsrente die richting 5 procent gaat. Tel daar straks een daling van de winsten bij, als de Amerikaanse economie later in 2023 in recessie gaat. Dan behoort een verdere neerwaartse rit zeker tot de mogelijkheden. Wij geven daarom de voorkeur aan defensieve aandelen zolang de conjunctuur geen tekenen van herstel toont."

Verschillende factoren maken een veerkrachtig herstel weinig waarschijnlijk.De hoge energieprijzen blijven wegen op het consumentenvertrouwen en de bestedingen. "Verwacht geen prijsdaling voor aardgas in 2023" , zegt Peter Vanden Houte. "Zonder Russisch gas wordt het een hele klus om Europa voldoende te bevoorraden. Respijt kan er pas komen, als de mondiale lng-capaciteit toeneemt, maar dat gebeurt pas tegen 2025. Zelfs voor levering in 2025 liggen de aardgasprijzen nog altijd drie keer hoger dan voor de energiecrisis. De energieprijzen zijn in Europa ook structureel hoger dan bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, wat ons met een enorm concurrentienadeel opzadelt."De centrale banken zijn evenmin van plan mee te werken aan een herstel. De strijd tegen de inflatie krijgt voorrang op de steun aan de economie. "De Europese en de Amerikaanse centrale bank zullen hun geldbeleid voort verkrappen, ondanks de recessie. Dat is een groot verschil met het verleden, toen de centrale banken de recessie te lijf konden gaan met een soepeler geldbeleid. We verwachten dat de Amerikaanse centrale bank de beleidsrente tot 5 procent optrekt, om pas in het vierde kwartaal van 2023 aan een versoepeling te denken. Van de Europese Centrale Bank verwachten we een verdere verhoging van de depositorente tot 2,5 procent, om dat de rest van het jaar aan te houden", zegt Peter Vanden Houte. "Vooral de rentegevoelige sectoren, zoals de vastgoedmarkt en de bouw, zullen weinig bijdragen tot het herstel. In de bouw kan 2023 zelfs een slechter jaar worden dan 2022."Ook de overheden zullen in 2023 minder geld naar de crisis gooien. Dit jaar spaarden ze kosten nog moeite om de gezinnen te beschermen tegen de hoge energieprijzen. Duitsland, bijvoorbeeld, deed een inspanning ter waarde van 6 procent van het bruto binnenlands product (bbp). "Dat kan je niet volhouden. In 2023 zullen de overheden een minder expansief budgettair voeren", meent Peter Vanden Houte.Lees verder onder de videoDe combinatie van een milde recessie en een pover herstel brengt voor de eurozone en België een economische groei van -0,3 procent met zich in 2023. "De Amerikaanse economie houdt voorlopig iets beter stand, maar verliest ook stoom. De arbeidsmarkt toont signalen van verzwakking. Over heel 2023 verwachten we een groei van 0,1 procent in de VS", stelt Peter Vanden Houte. Achter de groeiverwachting voor China staat een groter vraagteken. "China worstelt nog met een vastgoedcrisis. Het is ook afwachten wat de gevolgen van een soepeler covidbeleid zullen zijn. Als die versoepelingen aanleiding geven tot meer besmettingen, dan kan de consument spontaan meer thuis blijven. Het kan in China eerst slechter gaan voor het beter wordt", zegt Peter Vanden Houte.De kwakkelende conjunctuur laat toe dat de inflatie in de loop van 2023 afkoelt. "Energie blijft duur, maar de prijsstijgingen verdwijnen. Grondstoffen zijn goedkoper geworden, en de flessenhalzen in de meeste aanvoerketens lossen op. De voedingsinflatie zal nog een tijdje hoog blijven. In de dienstensector zorgen de loonstijgingen voor een iets hardnekkiger inflatie", zegt Peter Vanden Houte. "In de VS kan de inflatie tegen eind 2023 dalen naar 2 procent, maar in Europa halen we die inflatiedoelstelling in 2023 nog niet."Wat betekenen een povere conjunctuur en een afkoelende inflatie voor de financiële markten? "De inflatie-uitbraak heeft alles veranderd. De centrale banken hebben niet langer de handen vrij om de markten te ondersteunen. Dat impliceert dat je als belegger beter je huiswerk moet maken, maar na de correctie van 2022 krijg je zicht op een betere return voor de risico's die je neemt", zegt Steven Vandepitte, strateeg bij ING België.De klassieke portefeuille die bestaat uit 60 procent obligaties en 40 procent aandelen kreeg dit jaar klappen, omdat zowel aandelen als obligaties in waarde daalden, wat vrij uitzonderlijk is. "Die portefeuille is niet dood. De correctie geeft ze net zuurstof. Er is potentieel voor betere returns. Dit is een nieuwe start voor deze portefeuille", zegt Steven Vandepitte. Vooral in obligaties van goede kwaliteit ziet de strateeg waarde. "Die obligaties bieden vandaag een interessant rendement, dat beleggers vergoedt voor de risico's die ze nemen. De grootste stijging van de rente hebben we achter de rug. En als de rente daalt, kan het snel gaan", zegt Steven Vandepitte.Voor aandelen is de strateeg minder optimistisch. "De beurzen houden rekening met een zeer zachte landing van de economie en zijn daarom te optimistisch. De beursrally van de jongste weken was volgens ons een nieuwe berenmarktrally. Die rally's in een dalende markt zijn vaak van korte duur en kunnen de valse indruk van een bredere ommekeer wekken ", zegt Vandepitte. "De waarderingen op de Amerikaanse beurzen zijn nog vrij hoog, zeker met een beleidsrente die richting 5 procent gaat. Tel daar straks een daling van de winsten bij, als de Amerikaanse economie later in 2023 in recessie gaat. Dan behoort een verdere neerwaartse rit zeker tot de mogelijkheden. Wij geven daarom de voorkeur aan defensieve aandelen zolang de conjunctuur geen tekenen van herstel toont."