Wie wind zaait, zal storm oogsten. Dit spreekwoord is meer dan ooit van toepassing op de Britse (ex)-premier David Cameron. Hij voerde zijn verkiezingsbelofte uit om een referendum te organiseren en heeft zo de Britten - op de eerste plaats de Engelsen - de kans gegeven hun ongenoegen te ventileren. Hij dompelde Europa zo in een langere periode van politieke onzekerheid.

Zomerclimax

"De brexit zorgt voor een woelige en wanordelijke start van de zomer op de financiële markten"

We moeten het de lidstaten van de Europese Unie nageven. Rond de start van de zomervakantie slagen ze er nu al enkele jaren in om voor de nodige spanning te zorgen en naar een climax toe te werken, waarbij de Unie op zijn grondvesten davert. Vorig jaar rond deze tijd waren er de zenuwslopende onderhandelingen met de Grieken, waarbij een grexit ternauwernood werd vermeden. Dit jaar zorgde het referendum in Groot-Brittannië voor de opbouw naar een climax. Maar deze keer is het dus veel minder goed afgelopen. Het legt nog maar eens diepe kloof binnen de samenleving bloot en de steeds grotere afstand tussen de Europese leiders en zijn burgers. De brexit zorgt voor een woelige en wanordelijke start van de zomer op de financiële markten met de val van het Britse pond (GBP) en de Europese aandelenmarkten tot gevolg. Vooral de financiële waarden staan zwaar onder druk. Veilige havens zoals goud doen het dan weer wel goed.

Woelig halfjaar

Een woelig verloop met flink wat volatiliteit hebben we al voldoende gekregen in de eerste zes maanden van het jaar. De start was ronduit dramatisch met dubbelcijferige verliezen op heel wat Westerse aandelenmarkten tot gevolg. De als maar verder dalende olieprijs (uiteindelijk tot net onder 30 USD per vat) en de grote twijfels rond de Chinese groei waren de belangrijkste oorzaken van de dieprode start op de beurzen in 2016. In het voorjaar kwam er dan wel een herstelperiode, maar helemaal rooskleurig werden de perspectieven nooit meer de voorbije maanden, vooral door de dreiging van een brexit.

Uitkijken naar Spanje

"Kans is groot dat Europa maandag opnieuw wakker wordt met een kater"

De Europese markten krijgen nauwelijks de kans om te bekomen van dit horrorscenario van de brexit. Want zondag krijgen ze al de Spaanse verkiezingen op het bord. Dat is een herkansing nadat de versnippering bij de parlementsverkiezingen eind vorig jaar zo groot was dat een stabiele regering op de been brengen onmogelijk bleek. De kans is groot dat de kaarten ook hier niet gunstiger zullen komen te liggen en dat de financiële markten in Europa maandag met een nieuwe kater wakker worden. Dat is niet ongevaarlijk, want we zien vandaag vrijdag al dat de 'spreads' (renteverschil tussen de kernlanden zoals Duitsland en de perifere landen zoals Spanje) op de obligatiemarkten weer beginnen oplopen in Europa. De Europese Centrale Bank (ECB) dreigt dan opnieuw tot ingrijpen verplicht te worden.

Al die uitslagen in de diverse landen geeft aan dat de Europese Unie een krachtig antwoord moet sturen dat ze boodschap (eindelijk) hebben begrepen. Maar zijn de huidige Europese leiders daartoe in staat?

Fraaie opportuniteiten

Maandenlang al zetten we tot voorzichtigheid. U zal begrijpen dat na de brexit er nog niet meteen reden is om die strategie aan te passen. We moeten er mee rekening houden dat het eerst nog wat erger wordt, alvorens beterschap te zien. Anderzijds moet u ook erg alert blijven. De oplopende zenuwachtigheid zal ongetwijfeld voor steeds grotere en fraaiere opportuniteiten zorgen. Daar zal u volop kunnen van profiteren. Maar het lijkt ons nog wat vroeg om daar nu al voluit voor te gaan.