Wal Street people learn nothing and forget everything, wil het gezegde. Tien jaar na het uitbreken van de financiële crisis is de basis voor de volgende al gelegd. Het is intriest te moeten vaststellen dat de fouten die aan de basis lagen van de vorige crisis dezelfde zijn als die die nu worden gemaakt.

De vorige crisis werd ingezet door de zoveelste valse innovatie van Wall Street, de synthetische CDO's, collateralized debt obligations, waarmee waardeloze subprime-leningen werden herverpakt, vermenigvuldigd en in hapklare plakjes versneden. Om ze vervolgens met een kwaliteitsstempel van de ratingbureaus, die zich daar maar al te graag voor lieten betalen, te verpatsen aan naïeve Europese banken. Dat alles onder het oog van toezichthouders en centrale banken die verklaarden dat dankzij die innovatie de risicospreiding in het financiële systeem danig verbeterd was. Inderdaad, het risico zat overal.

High-frequency traders parasiteren op de beursorders van echte beleggers

De nieuwe valse innovatie wordt vandaag geserveerd door high-frequency trading. HFT's gebruiken supercomputers en hightech om te parasiteren op de beursorders van echte beleggers, gaande van de particuliere belegger die orders uitvoert via internet tot grote institutionele beleggers. HFT's zijn de vervelende mensen die u bij de bakker voorbijsteken en de laatste eclair kopen om hem vervolgens duurder aan u te verkopen. De technologie van de HFT's laat hen toe uw beursorder, neem een aankooporder, te detecteren voor het door de markt wordt uitgevoerd.

De HFT's kopen het aandeel voor uw neus weg om het vervolgens iets duurder aan u te verkopen. Daarvoor zijn alle middelen goed, gaande van het graven van een sleuf van 1300 kilometer tussen Chicago en New York, en passant een weg borend door een berg, om er supersnelle optische kabels in te leggen, tot het gebruik van infraroodtechnologie. De beursuitbaters, net als de ratingbureaus bij de CDO's, verlenen hun medewerking aan de HFT's door ze, tegen vette betaling, hun servers te laten plaatsen naast de beursserver, colocation genoemd.

Donkere poelen van verderf

Sommige beursuitbaters hebben op verzoek van HFT's speciale ordertypes gecreëerd. Een beurs, met de toepasselijke naam BATS, werd zelfs opgericht door HFT's. Sommige institutionele beleggers proberen aan de HFT's te ontsnappen via dark pools, waar orders buiten de beurs worden uitgevoerd, maar ook die zijn geïnfecteerd door roofdieralgoritmes.

Hft's staan in voor zowat de helft, vaak meer, van alle beursorders in zowat alle financiële markten. Ze verdedigen zich tegen kritiek en onderzoek van de beursautoriteiten door te argumenteren dat ze meer liquiditeit verschaffen. Dat is, net als bij subprimes en CDO's, een leugen. Liquiditeit is vooral van belang voor gewone beleggers wanneer er een crisis is en blijkt dat de HFT-algoritmes zichzelf uitschakelen bij abnormale marktomstandigheden. Naast fake news in de media hebben we dankzij HFT's nu ook vooral fake ordervolumes op de beurs. Via spoofing en quote stuffing overspoelen HFT's de markt met orders die meteen weer worden ingetrokken. Zo veinzen HFT's interesse om andere beleggers te misleiden of om andere HFT's het leven zuur maken. HFT's veroorzaken ook de bizarre flash crashes wanneer een van hun algoritmes op tilt slaat.

Lobby

De toezichthouders van de HFT-centra, waaronder Amsterdam en Londen, staan erbij en kijken ernaar. Amsterdam heeft door de brexit uitkijk op een grotere rol als financieel centrum en laat de HFT's begaan. Londen wil zijn positie verdedigen. Liever de eindbelegger laten beduvelen dan aan belang in te boeten. In Engeland bestond de meerderheid van de overheidswerkgroep rond HFT uit vertegenwoordigers van de financiële sector, vele met banden met de HFT-wereld.

Een verantwoordelijke voor het toezicht op HFT in Nederland werd later de secretaris-generaal van de grootste HFT-lobby. Een succesvolle lobby, want de MiFID II-voorzieningen rond HFT zijn ontoereikend. De volgende beurscatastrofe komt eraan wanneer de HFT-algoritmes, aangevuurd door artificiële intelligentie, de beurs in brand steken of olie op het vuur van een kleine crisis gooien om er een heel grote van te maken. Hoog tijd voor een tobintaks om daar een einde aan te maken.