Naar schatting is er in het eerste kwartaal van het jaar voor 165 miljard USD ingekocht door de bedrijven opgenomen in de Standard & Poor's500-index (500 belangrijkste Amerikaanse beursgenoteerde ondernemingen). Hiermee wordt het recordcijfer van het vierde kwartaal van 2007 zowat geëvenaard. Zo lanceerde Cisco Systems recent nog het budget voor inkoop eigen aandelen met ... 15 miljard USD.

Geleend geld

Die 'koopwoede' staat in schril contrast met verkopen van beleggingsfondsen en trackers (ETF's) door individuele en professionele beleggers. Het gaat om bedragen tussen 50 en 60 miljard USD, een van de hoogste cijfers ooit. Analisten wijzen vooral op het risico dat die inkoop van eigen aandelen deels gefinancierd worden met geleend geld. Geholpen daarbij door de extreem lage rentevoeten als gevolg van de ultra soepele monetaire politiek. Het geld wordt niet geleend om investeringen te doen en voor toekomstige groei te zorgen, maar om via de inkoop van eigen aandelen de winst per aandeel op te krikken.

Winstrecessie

"Het zijn op de eerste plaats de inkopen van eigen aandelen die de lopende stierenmarkt het achtste jaar hebben in gebracht"

De Amerikaanse bedrijven uit de S&P500-index zijn al drie kwartalen geconfronteerd met dalende winsten, zodat we over een 'winstrecessie' spreken. Bovendien vrezen analisten bij het begin van het Amerikaanse resultatenseizoen dat ook in het eerste trimester van 2016 de winsten op jaarbasis voor de S&P500-index gedaald zijn. Mogelijk zelfs met 8 procent gemiddeld. Dat is wel de reden dat de groei van de inkopen van eigen aandelen aan het vertragen is.

Dat inkoopprogramma's van eigen aandelen mede de drijvende kracht zijn op Wall Street kunnen we afleiden dat tijdens de 'black out', de periode dat het verboden is of beperkt is om in aandelen te handelen als gevolg van de publicatie van de kwartaalcijfers de indexen op kwartaalbasis de zwakste prestatie lieten optekenen het afgelopen jaar.

Voor strategen is het duidelijk dat de huidige situatie met een dergelijk overwicht van de bedrijven zelf die eigen aandelen inkopen niet houdbaar is. Ofwel komen de volgende maanden de investeerders terug naar de aankoopzijde en worden weer 'nettokoper' van aandelen, aandelenfondsen of aandelenETF's. Ofwel dreigt er een nieuwe correctie omdat de ondernemingen het huidige ritme van inkopen meer dan waarschijnlijk niet zullen aanhouden gezien de neerwaartse evolutie in de bedrijfswinsten.

Verkoopdruk

Want ook in de voorbije decennia zagen we het terugschroeven of stopzetten van de inkoopprogramma's van eigen aandelen eens de bedrijfswinsten onder druk kwamen te staan. Eens dat proces op gang komt, zet het zich doorgaans een zekere termijn door. Gemiddeld is er tussen de piek van de inkopen en de bodem een terugval van 62 procent van de ingekochte bedragen. Het is duidelijk dat indien dit fenomeen zich zou herhalen de komende tijd, ook Wall Street aan het schuiven gaat en de cruciale steunzone 1700 à 1800 punten voor de S&P500-index weer zwaar onder druk zal komen.