De Verenigde Staten hebben hun shutdown, Europa heeft zijn dreigende chaos door de nakende brexit. Financiële markten willen zekerheid, maar ze krijgen die dezer dagen allerminst. Dat maakt een solide, langdurige beursstijging bijna onmogelijk. Een jaar geleden was er even een breed gedragen optimisme dat zelfs de Europese Unie een lange periode van gematigde groei tegemoet kon gaan. Het was een uitloper van de gesynchroniseerde groei (een groei in alle belangrijke regio's van de wereld), het modewoord op dat moment.

Financiële markten willen zekerheid, maar krijgen die dezer dagen allerminst.

Maar toen kwam de Amerikaanse president Donald Trump ten tonele, die begon aan een robbertje vechten met China. De Italianen stemden zo massaal voor de extremistische partijen Vijfsterrenbeweging en Lega dat een anti-establishmentregering mogelijk werd. Daarop viel de Italiaanse regering meteen de door Europa opgelegde begrotingsdiscipline aan. Vliegensvlug verdween het droombeeld van een langdurige periode van gestage economische groei in Europa. De meeste recente cijfers over de Duitse economie laten een heel ander beeld zien: dat van een economie die eerder neigt naar een recessie (twee opeenvolgende kwartalen van negatieve groei).

Het is de vraag of de Europese economieën er nog wat extra onzekerheid kunnen bijnemen. Zoals algemeen verwacht, leed premier Theresa May een zware nederlaag bij de stemming over haar deal met de Europese Unie in het Britse parlement. Maar niemand weet nu goed hoe het verder moet.

Van een mooi Europees beursjaar dromen we helemaal niet.

Een scherpe marktreactie bleef uit, wat vanuit het standpunt van de financiële markten logisch is, omdat een duidelijk nee bij de stemming was verwacht. Dat is een groot contrast met eind juni 2016, toen het Leave-kamp 52 procent van de stemmen haalde in het brexitreferendum. Dat hadden de financiële markten helemaal niet verwacht en gaf aanleiding tot forse paniekreacties. Punt is natuurlijk dat de onduidelijkheid ook meer en meer economische gevolgen zal hebben. De politiek slaagt er maar niet in de uitslag van het referendum een praktische uitwerking uit te geven, en dat voedt de onzekerheid.

Hardnekkige achterblijver

Het is geleden van het voorjaar van 2015 dat de Stoxx 600-index (de referentie-index van de Europese aandelenmarkten) nog nieuwe recordniveaus heeft kunnen vestigen. Dat is binnenkort al vier jaar geleden, ondanks extreem lage rentestanden. Politiek en economisch is er gewoon te weinig een klimaat voor een solide, gestage klim op de Europese beurzen. Ook met het vooruitzicht op een overwinning van de populistische partijen bij de Europese verkiezingen eind mei.

Er zijn dus niet meteen indicaties of argumenten waarom de Europese beurzen het gevoelig beter gaan doen dan de andere belangrijke aandelenmarkten in de wereld. Dat wil nog niet direct zeggen dat we de komende maanden niet nog een verder herstel kunnen zien. Maar dromen van een mooi Europees beursjaar doen we helemaal niet.