Wie op de website coinmarketcap.com een blik werpt op de koersen van tientallen cryptovaluta, ziet bijna alleen maar groene cijfers, plustekens en snel klimmende curves. Sinds de zomer van 2020 gaan de meeste koersen in stijgende lijn, gevolgd door een spectaculaire versnelling in december. De bitcoin, de bekendste cryptomunt, schoot de voorbije weken heel snel richting 40.000 dollar. In maart 2020 was de cryptomunt nog te koop voor 5280 dollar.
...

Wie op de website coinmarketcap.com een blik werpt op de koersen van tientallen cryptovaluta, ziet bijna alleen maar groene cijfers, plustekens en snel klimmende curves. Sinds de zomer van 2020 gaan de meeste koersen in stijgende lijn, gevolgd door een spectaculaire versnelling in december. De bitcoin, de bekendste cryptomunt, schoot de voorbije weken heel snel richting 40.000 dollar. In maart 2020 was de cryptomunt nog te koop voor 5280 dollar. Eind 2017 trok de bitcoin al eens de aandacht van de wereld, toen de koers in geen tijd van 1000 naar 18.500 dollar klom. Een jaar later was de koers alweer gezakt tot iets meer dan 3000 dollar. "In 2017 dreven vooral speculanten de markt", zegt Marc Toledo, medeoprichter en CFO van het platform voor cryptomunten Bit4You. "De zeepbel barstte en er volgde een cryptowinter. Sinds vorig jaar investeren almaar meer institutionele beleggers in bitcoins. Zij zien de bitcoin als een activaklasse die, net zoals goud, bescherming biedt tegen muntontwaarding en een potentiële inflatiedreiging. Om het met de woorden van een Franse vermogensbeheerder te zeggen: er hoort een stukje crypto in elke investeringsportefeuille zoals chloor in een zwembad." Dirk Hermans, innovation manager en blockchain lead bij KBC, beaamt dat steeds meer institutionele investeerders cryptomunten in hun portefeuilles opnemen: "Vermogensbeheerders bouwen posities op. Bij sommige kan dat oplopen tot 2 à 5 procent van de activa. Het is een manier om hun portefeuille te diversifiëren en het is een alternatief voor goud. De schaarste die inherent is aan de bitcoin stut de prijs. Aan de andere kant zetten beheerders steeds meer vraagtekens bij het monetaire beleid van de centrale banken. De massale geldcreatie en schuldopbouw brengen een groter risico van hyperinflatie met zich mee." Dat institutionele partijen grote sommen in cryptomunten investeren, geeft ook particuliere beleggers vertrouwen, zegt Toledo. "De vraag groeit, terwijl het aanbod stabiel blijft, want weinig institutionelen willen verkopen. Zij investeren voor de lange termijn. Je weet niet waar de hausse stopt. Waarom zou de bitcoin niet kunnen stijgen tot 100.000 of 250.000 dollar? In de wereld van de cryptomunten is niets onmogelijk." Als niets onmogelijk is, behoort ook een zware terugval tot de mogelijkheden. Maar die steile cyclische op- en neergang zal gematigder worden naarmate de bitcoin matuurder wordt, zegt Gwen Busseniers, die een 'cryptoschool' oprichtte om beleggers wegwijs te maken: "In deze stijgende trend wordt een dip in de koers veel sneller dan vroeger weggewerkt. Dat wijst erop dat fondsen en institutionelen bitcoins blijven accumuleren. De bitcoin is ontworpen voor waardetransacties, maar heeft zich als het meest schaarse goed ter wereld ontwikkeld tot een instrument voor waardeopslag." Belgische particulieren springen voorlopig niet massaal op de trein van de cryptomunten, weet Busseniers: "Ofwel willen ze het risico niet nemen, want de schommelingen kunnen op dag- of weekbasis heel groot zijn, ofwel is de onwetendheid te groot. Veel mensen weten niet hoe ze eraan moeten beginnen. De eerste reactie die ik dikwijls krijg is: ik kan geen bitcoin kopen, want ik heb geen 30.000 dollar. Mensen beseffen niet dat je ook heel kleine fracties kunt kopen, vanaf 25 euro bijvoorbeeld. Vaak gaan ze ook in op de eerste de beste advertentie via Facebook, en dan is de kans groot dat ze opgelicht worden." De vele oplichters die actief zijn in de wereld van de cryptomunten, bezorgen de branche een slechte reputatie. De aan- en verkoop van cryptomunten is in ons land niet gereglementeerd. Wie naar zijn bank stapt met de vraag in bitcoins te beleggen, zal van een kale reis thuiskomen. De wetgeving verbiedt banken niet om bitcoins te verkopen, maar de toezichthouders ontmoedigen de banken om zich ermee in te laten. De Belgische toezichthouder op de financiële markten, de FSMA, wijst erop dat handel in cryptomunten vaak gelieerd is aan fraude. "Wij ontvangen tal van meldingen van consumenten", zegt FSMA-woordvoerder Johan Corthouts. "Het gaat vaak om klachten over platformen die investeringen in of via cryptomunten aanbieden, maar het geld dat ze ontvangen onmiddellijk verduisteren. De FSMA vaardigde al in 2014 een verbod uit op het gebruik van cryptomunten als onderliggende waarde bij financiële beleggingen. Dat verbod moet voorkomen dat consumenten het slachtoffer van oplichtingspraktijken worden." Op haar website waarschuwt de FSMA kopers dat de bitcoin geen wettig betaalmiddel is. Niemand is verplicht het te aanvaarden om er een product of dienst mee te betalen. Er wordt ook gewezen op de risico's van hacking en op de grote koersschommelingen. De FSMA actualiseert regelmatig haar lijst van valse tradingplatformen die eropuit zijn mensen in de val te lokken. "De bank zal u niet helpen. Ze zal een investering in bitcoins eerder afraden", zegt Levi Haegebaert, bitcoinexpert en auteur van het boek Bitcoin voor beginners. Toch is de drempel om in cryptomunten te stappen laag. "Iedereen kan een digitale wallet openen", zegt Haegebaert. "Je gaat naar een gespecialiseerde website, een exchange, je registreert je, en je opent een account. Daar zet je euro's of dollars op, en je kunt meteen aan de slag." "Kies voor een veilig platform met een groot handelsvolume, en kijk goed naar de kosten en fees die aangerekend worden. Een platform dat goed verzekerd is tegen hacking is een pluspunt", raadt Busseniers aan. Internationale platformen zoals Binance en Bitstamp behoren volgens haar tot de meest betrouwbare. "Het onderscheid maken tussen een bonafide en een malafide exchange is cruciaal", zegt Haegebaert. "Bekijk goed de reviews en de fee-structuur. Als het te mooi is om waar te zijn of er wordt een snelle winst of een gegarandeerd rendement beloofd, blijf je er beter weg. Het Amerikaanse Coinbase, dat binnenkort naar de beurs gaat, kan een goed trackrecord voorleggen. Dat geldt ook voor het Amerikaanse Kraken en het Nederlandse Bitvavo." Het platform Bit4You heeft het voordeel Belgisch te zijn, waardoor beleggers een aanspreekpunt in eigen land en in de eigen taal hebben. "Bij Bit4You kun je in tien minuten een account openen", zegt Marc Toledo. "Je kunt je aanmelden via Itsme en geld overmaken via Bancontact of een kredietkaart." De Belgische website rekent 2 procent kosten aan voor het omzetten van euro's in cryptomunten, en omgekeerd. Voor de handel tussen cryptomunten zijn er geen kosten. Van de 5600 geregistreerde gebruikers zijn meer dan een kwart actieve traders, aldus Toledo. Er werden vorig jaar voor bijna 100 miljoen euro aan transacties op het platform uitgevoerd. Een veel gemaakte fout volgens Busseniers is dat mensen eraan beginnen zonder voorkennis. "Ze halen hun informatie van het internet, uit Facebook-groepen of volgen blindelings YouTube'ers. Ze weten niet hoe ze projecten naar waarde kunnen schatten en hopen op een prijsstijging. Ze laten zich ook vaak leiden door hun emoties, waardoor ze kopen aan de top en verkopen na een forse daling." Busseniers zegt dat ze weet waarover ze praat. Ze kocht haar eerste bitcoin in 2014 voor 400 dollar, maakte de hype van 2017 en de daarop volgende crash mee. "Ik heb alle mogelijke beginnersfouten gemaakt. Daarom ben ik beginnen te studeren op cryptomunten en heb ik me laten leiden door tradingmentors. Toen ik na een audit bij mijn vorige werkgever ontslagen werd, heb ik beslist de CryptoSchool op te richten." Een minimale kennis van fundamentele en technische analyse is volgens haar nodig om verantwoord om te gaan met cryptomunten. Naast de bitcoin bestaan intussen zowat 8200 altcoins (alternatieve virtuele munten). Die zijn vaak nog volatieler dan de bitcoin, en gekoppeld aan het een of andere project. "Je moet je vooraf goed informeren, op onderzoek uittrekken en er met vrienden of in discussiegroepen over praten", zegt Toledo. "Wie in cryptomunten stapt om een gok te wagen, kan evengoed een loterijbiljet kopen." Dat de interesse van beleggers gewekt is, lijkt duidelijk. En het potentieel is groot. Een studie van ING heeft uitgewezen dat 15 tot 24 procent van de Europeanen positief staan tegenover cryptomunten. 5 tot 7 procent bezit cryptovaluta of heeft de intentie ze aan te schaffen. "Frankrijk, Nederland en België tellen samen 94 miljoen inwoners. Dat geeft een potentieel van 5 miljoen kopers", rekent Marc Toledo voor. Daarom wil hij met Bit4You de stap naar de buurlanden zetten. Daartoe staat een kapitaalverhoging van 6,7 miljoen euro in de steigers. "In 2017 hebben mensen de bitcoin ontdekt. De munt heeft naambekendheid verworven en aangetoond geen zeepbel te zijn. En dus overwegen steeds meer particuliere beleggers in te stappen", zegt Levi Haegebaert. Hij verwijst onder meer naar de toename van de volgers en de registraties op exchanges: "Een platform zoals Kraken verwelkomt dagelijks 15.000 nieuwe gebruikers. De frequentste zoekterm op Google is niet meer 'bitcoin' maar 'bitcoin kopen'. Dat zijn voor Haegebaert allemaal tekenen dat het beste nog moet komen: "Hoe hoger de waarde van de bitcoin en hoe groter en liquider de markt is, hoe interessanter die wordt voor institutionele investeerders die snel willen in- en uitstappen." Toledo is ervan overtuigd dat ook de banken in het verhaal zullen stappen: "De klant vraagt erom en ze kunnen een commissie verdienen op de handel." Dirk Hermans van KBC denkt dat niet voor meteen is: "De volatiliteit van cryptomunten is nog te hoog. Met het huidige regelgevende kader en rekening houdend met het reputatierisico kunnen we dat vandaag als bank niet maken. Maar ik ben er persoonlijk wel van overtuigd dat cryptomunten als de bitcoin een activaklasse worden die op termijn een plaats zal krijgen in elke portefeuille."