De fondsenspecialist Morningstar heeft zijn jaarlijkse onderscheidingen uitgedeeld aan de beste vermogensbeheerders en beleggingsfondsen op de Belgische markt. "Onze awards gaan naar de producten die de afgelopen vijf jaar in hun categorie het beste rendement in verhouding tot hun risico hebben gehaald", legt analist Jeffrey Schumacher uit.

Het actieve beheer is nog lang niet dood

"Het is een zuiver kwantitatieve beoordeling. Hoe dat rendement tot stand kwam, beoordelen we niet." Morningstar doet wel een minimale kwaliteitscontrole. Zo komen enkel fondsen die voldoende informatie verstrekken aan beleggers in aanmerking voor een prijs. Ook als beheerders te ver afwijken van de beloofde beleggingsstrategie, of als de analisten bezorgd zijn dat een fonds zijn sterke prestatie uit het verleden niet meer kan overdoen, kan Morningstar een bekroning tegenhouden.

Beste vermogensbeheerder en beste obligatiebeheerder - T.Rowe Price

T.Rowe Price is een Amerikaans fondsenhuis dat eind 2017 bijna 1000 miljard dollar beheerde - het grootste deel voor institutionele cliënten. Ongeveer drie kwart van de activa is belegd op de beurzen. De geografische expansie van de groep leidde tot de opening van kantoren in zestien landen, de ontwikkeling van lokale expertise en de uitbreiding van het gamma naar nieuwe activaklassen. In 2001 heeft de vermogensbeheerder in Luxemburg T.Rowe Price Funds SICAV opgericht, vooral om zijn institutionele cliënten op het Europese continent te bedienen. De beheerder biedt op de Belgische markt veel fondsen met vier of vijf Morningstar-sterren aan.

CEO William Stromberg blijft het actieve beheer van portefeuilles verdedigen

De beleggingsfilosofie van de groep is gebaseerd op haar meer dan 270 analisten wereldwijd, haar actieve beheerstijl en haar risicoaversie, waardoor ze de portefeuilles veilig door de dotcom-crisis van 2000 heeft kunnen loodsen. De beheerders hebben gemiddeld 21 jaar ervaring, waarvan gemiddeld 16 bij T.Rowe Price. CEO William Stromberg blijft het actieve beheer van portefeuilles verdedigen tegenover pessimisten die geloven dat het passieve beheer uiteindelijk het vermogensbeheer zal domineren.

T.Rowe Price was genomineerd als finalist voor de drie algemene awards voor fondsenhuizen en sleepte twee hoofdprijzen in de wacht. De belangrijkste beloont de kwaliteit en de regelmaat van het hele fondsengamma. T.Rowe Price krijgt daarnaast de award voor beste beheerder van obligatiefondsen. In dat segment beheert het meer dan 200 miljard dollar aan activa, verdeeld over alle grote obligatieklassen wereldwijd. 93 procent van de fondsen heeft de afgelopen tien jaar zijn referentie-index verslagen. Onder de obligatiefondsen die in België worden verdeeld, zijn gelauwerde producten die beleggen in wereldwijde highyieldobligaties en obligaties uit de opkomende landen.

Beste aandelenbeheerder - Comgest

Comgest krijgt voor het derde jaar op rij de award voor de beste aandelenbeheerder. "Ik ben verrast dat we de award opnieuw in ontvangst mogen nemen, want onze beleggingen in kwaliteitsaandelen werpen vooral bij correcties vruchten af", zegt Rob Deneke, de directeur van Comgest. "Wij zijn het levende bewijs dat het actieve beheer nog lang niet dood is." Al sinds de oprichting in 1985 richt de Parijse groep zich uitsluitend op aandelen. De activa van Comgest bedragen meer dan 25 miljard euro en de beheerders beschikken gemiddeld over 15 jaar ervaring.

De portefeuilles zijn doorgaans zeer geconcentreerd (tussen 30 en 50 waarden) en worden samengesteld op basis van een fundamentele bottom-upanalyse van individuele bedrijven, zonder rekening te houden met de macro-economische context. Er wordt geen benchmark gevolgd. De beleggingsfilosofie is sterk geïnspireerd op die van Warren Buffett. De beheerders kopen bedrijven van hoge kwaliteit wanneer de waardering aantrekkelijk is om de verkeerde redenen, houden die aandelen lange tijd bij en aarzelen niet om vroeg uit te stappen als de markt te enthousiast wordt.

'Onze beleggingen in kwaliteitsaandelen werpen vooral bij correcties vruchten af'

"Voordat we in bepaalde opkomende landen beleggen, houden we wel rekening met de omstandigheden in dat land, om risico's te vermijden. Wij zetten in op bedrijven die meerdere jaren blijven groeien en laten ons niet beïnvloeden door het recentste kwartaalverslag of de evolutie van valuta's", onderstreept Deneke. "Zo hebben we snel ingespeeld op de digitalisering in Azië." De fondsen van Comgest beleggen niet in cyclische aandelen, zoals grondstoffenbedrijven, banken en bouwondernemingen.

Comgest heeft zich nooit ingelaten met gemengd beheer of themafondsen. "We hadden nooit interesse voor de obligatiemarkten. En we willen dat onze beheerders een sector volledig kunnen verlaten als de vooruitzichten slecht zijn", legt Deneke uit. Het fondsenhuis heeft een flexibele strategie ontwikkeld om de prestaties te beschermen tegen hoge volatiliteit, door gebruik te maken van futures op indexen. "Maar dat is niet de kern van ons aanbod", benadrukt Deneke.

Beste aandelenfonds Belgie - AXA B Equity Belgium

De fondsbeheerder Adrien Dumas geeft een groot gewicht aan bedrijven met een uitgesproken groei, zoals Melexis, Kinepolis en Umicore. Daardoor heeft hij naar eigen zeggen de afgelopen jaren het verschil kunnen maken. Het gewicht van de 25 posities in de portefeuille schommelt tussen 4 en 6 procent, en de rotatie van de aandelen is extreem beperkt. "Doorgaans veranderen we slechts twee à drie lijnen per jaar." Zo kwamen er het afgelopen jaar slechts drie nieuwe aandelen bij in het fonds: Tessenderlo, volgens Dumas "een bedrijf van topkwaliteit", X-Fab en Celyad. Dumas heeft ook een boon voor sommige biotechnologiewaarden. "Enkele bedrijven volgen we al jaren, zoals Galapagos en Ablynx."

IBA is het enige aandeel dat vorig jaar uit de portefeuille is verdwenen. "Wij verkopen meestal pas als onze verwachtingen zijn ingelost. Over IBA zijn grote twijfels gerezen, door de slechte uitvoering van de groeistrategie. We hebben ook enkele posities afgebouwd, omdat ze in 2017 sterk in waarde waren gestegen, zoals Umicore."

'Wij verkopen meestal pas als onze verwachtingen zijn ingelost'

Voor 2018 speelt Dumas het voorzichtig, met een verhoging van zijn cashpositie. "Zoals alle actieve beheerders plaatsen we veel vraagtekens bij de toekomst, na de uitzonderlijk goede prestaties van aandelen de afgelopen jaren." Hij volgt ook de beursintroducties die de komende maanden op de planning staan, in het bijzonder die van Belfius. Hij hoopt dat die nieuwe bedrijven weer meer "diepte" aan de Belgische markt geven. Dat verse bloed is nodig, aangezien Ablynx, Tigenix en mogelijk RealDolmen van de beurs verdwijnen. "Wij beslissen pas na een ontmoeting met de directie of we deelnemen aan een beursgang of niet."

Beste obligatiefonds in euro - Schroder ISF Euro Corporate Bond A Acc EUR

Patrick Vogel nam het beheer van dit Europese bedrijfsobligatiefonds over in 2012. Sindsdien zijn de prestaties solide en behoorde het fonds tot de beste 20 procent in zijn categorie. Vorig jaar was het fonds van Schroders ook al finalist. "Het product is met 5,6 procent gestegen in 2017, terwijl de index waarmee we ons meten er slechts met 2,4 procent op vooruit is gegaan", zegt Vogel.

"In de tweede jaarhelft hebben we geprofiteerd van een rijzende ster in onze portefeuille", zegt Vogel. Een bedrijf dat hij niet bij naam wil noemen, werd door de ratingbureaus geüpgraded naar investmentgradeniveau, wat overeenstemt met een kredietrating van BBB- of hoger. Verder heeft Vogel het over de diversificatie naar bedrijfsobligaties in Brits pond. Hij onderstreept ook dat de context van het wereldwijde economische herstel hem ertoe heeft aangezet zijn positie in de opkomende markten te verhogen, met name in Latijns-Amerika, "waar de economie duidelijk hersteld is en het dieptepunt achter de rug is". Hij let op ontwikkelingen die opnieuw roet in het eten kunnen gooien, zoals de verkiezingen in Brazilië of een heronderhandeling van het handelsakkoord met de Verenigde Staten.

Voor 2018 verwacht Vogel dat de economische context gunstig blijft voor de opkomende markten, maar hij vindt het wel belangrijk selectief te zijn. Hij ziet mooie vooruitzichten in Latijns-Amerika. "We houden ook de Europese bedrijfsobligaties van goede kwaliteit in portefeuille, maar we zijn er ons van bewust dat we bijna aan de top van de cyclus zitten. Met een extreem laag percentage wanbetalingen en waarderingen dicht tegen recordniveaus is er maar weinig compensatie voor de risico's die beleggers nemen." Hij verwacht dat er door de marktschommelingen kansen opduiken voor actieve beleggers.

Beste flexibele fonds - Vector Flexible Beste aandelenfonds wereldwijd - Vector Navigator

Vector Asset Management haalt twee prijzen: één voor een fonds dat wereldwijd in aandelen investeert en één voor een flexibel fonds. De beheerders selecteren voor Vector Navigator en Vector Flexibel dezelfde aandelen, maar aan dat laatste fonds voegen ze een beschermingslaag toe door futures op grote internationale beursindexen te kopen.

Het selectieproces van Vector Navigator is gebaseerd op een kwantitatief model dat Werner Smeets bijna twintig jaar geleden heeft ontwikkeld. Op basis van fundamentele criteria, zoals het rendement op eigen vermogen en de waardering, wordt een selectie uit 2700 aandelen gemaakt. Doorslaggevend in dat proces zijn de herzieningen van voorspellingen door beursanalisten.

'De analisten in Europa zijn gestopt met het opwaarts bijstellen van hun winstverwachtingen'

"Met uitzondering van twee jaren, waaronder 2016, hebben we met die strategie beter gepresteerd dan de rest van de markt", zegt Werner Smeets. Over een periode van vijf jaar behoort het voor risico gecorrigeerde rendement van Vector Navigator bij de 5 procent meest performante fondsen in zijn categorie. De risico's zijn gespreid over veel aandelen. Het gewicht van de grootste posities is niet meer dan 1,5 procent van de portefeuille.

Het selectieproces van Werner Smeets wijst uit dat de ontwikkelde Aziatische landen - zoals Zuid-Korea, Japan en Hongkong - en ook de Verenigde Staten aantrekkelijker zijn voor beleggers dan Europese aandelen. "De analisten in Europa zijn gestopt met het opwaarts bijstellen van hun winstverwachtingen", legt Smeets uit. Op sectorniveau trekt Vector Navigator vooral de kaart van de gezondheidszorg.

Beste aandelenfonds Europa - MFS Meridian European Value A1 EUR

Het fonds van MFS wordt al sinds 2008 geleid door Benjamin Stone. Het fonds zoekt ondergewaardeerde Europese kwaliteitsaandelen en besteedt veel aandacht aan de bescherming tegen neerwaartse risico's. De portefeuille is relatief geconcentreerd, met iets meer dan vijftig aandelen. MFS Meridian European Value behoort in zijn categorie tot de 10 procent van de best presterende fondsen over een periode van vijf jaar. Het fonds beheert meer dan 5 miljard euro en belegt in bedrijven zoals Nestlé, Reckitt Benckiser, Deutsche Wohnen, Givaudan en Pernod Ricard.

Het fonds had zoveel succes dat het nu gesloten is voor nieuwe inschrijvingen. MFS heeft vooral een sterke reputatie in Europese aandelen. Voor 2018 is het volgens MFS-hoofdstrateeg James Swanson belangrijk slim te werk te gaan "en te profiteren van correcties om kansen te vinden".

"Beleggers moeten geduldig zijn en bereid zijn een beetje risico te nemen. Bedrijven met duurzame en solide kasstromen moeten de voorkeur krijgen. Die strategie blijft succesvol, zolang er geen tekenen van een recessie opduiken. Het risico op een recessie is weliswaar toegenomen, omdat de Verenigde Staten duidelijk in een eindecyclusdynamiek zitten. Maar over de komende kwartalen maken we ons nog niet ongerust."