De eerste robots werden ontwikkeld in de jaren vijftig. Sinds de jaren zeventig zijn ze niet meer weg te denken uit de productielijnen van autoconstructeurs. Lang werden ze alleen ingezet voor eentonige en repetitieve taken. In Japan werden ze al snel gezien als een oplossing om de economische productiviteit te verhogen in een vergrijzende maatschappij. De voorbije jaren is China de grootste consument van industriële robots ter wereld geworden. Bovendien zijn de robots uit de industriële sfeer getreden. Het gebruik heeft zich uitgebreid naar een hele reeks sectoren. Ze kunnen meer taken uitvoeren en hun kosten zijn aanzienlijk gedaald, waardoor ze sneller rendabel zijn.
...

De eerste robots werden ontwikkeld in de jaren vijftig. Sinds de jaren zeventig zijn ze niet meer weg te denken uit de productielijnen van autoconstructeurs. Lang werden ze alleen ingezet voor eentonige en repetitieve taken. In Japan werden ze al snel gezien als een oplossing om de economische productiviteit te verhogen in een vergrijzende maatschappij. De voorbije jaren is China de grootste consument van industriële robots ter wereld geworden. Bovendien zijn de robots uit de industriële sfeer getreden. Het gebruik heeft zich uitgebreid naar een hele reeks sectoren. Ze kunnen meer taken uitvoeren en hun kosten zijn aanzienlijk gedaald, waardoor ze sneller rendabel zijn. In de e-commercesector gebruikt een groep als Amazon.com tienduizenden robots om de pakketten in haar magazijnen te verzamelen, te verpakken en te versturen. Het is wellicht nog slechts een kwestie van tijd voordat zelfrijdende auto's of drones die pakketten ook bezorgen bij de klant. In de gezondheidssector wordt een groot aantal heelkundige ingrepen uitgevoerd door gesofisticeerde medische robots. Ook huisrobots, zoals gras-maaiers en stofzuigers, zijn in opmars. In 2015 stelde de Zwitserse vermogensbeheerder Pictet Asset Management vast dat de roboticabranche wereldwijd een kritische omvang had bereikt. Het besloot een gespecialiseerd fonds te lanceren. "We hadden die sector in 2012 al eens onder de loep genomen, maar toen was er nog onvoldoende diversiteit in de beschikbare bedrijven", zegt Karen Kharmandarian, de beheerder van het fonds Pictet-Robotics. Het werd een klinkend succes: het beheert ondertussen bijna 3,5 miljard euro en de koers is sinds zijn lancering met meer dan 30 procent gestegen. In 2015 bracht ook Axa Investment Managers een roboticafonds op de markt, maar dat was tot voor kort alleen beschikbaar in Japan, waar het al snel meer dan 1 miljard dollar ophaalde. Het team dat verantwoordelijk was voor dat succes beheert ook het fonds Axa WF - Framlington Robotech, dat begin 2017 in België op de markt kwam. Ook Candriam Investors Group zag brood in robots. Het veranderde de naam van zijn fonds Candriam B Global Technology in Candriam Equities Robotics & Innovative Technology. Het richt zijn beleggingsstrategie sterker op bedrijven die actief zijn in de automatisering. De beheerders van die drie producten zijn overtuigd van de mooie vooruitzichten van hun segment. "Robots zijn veelzijdiger en intelligenter dan ooit en ze kunnen steeds meer taken uitvoeren, omdat ze herprogrammeerbaar zijn", zegt Karen Kharmandarian. "Op het moment dat de veranderingen zich volop aan het voltrekken zijn, zijn de beleggingskansen het grootst." "Robots maken deel uit van een nieuwe technologische revolutie. Die biedt een enorm potentieel voor vooruitziende beleggers", zegt Johan Van Der Biest, die het technologiefonds van Candriam beheert. "De technologie voor geavanceerde robots staat nog maar in de kinderschoenen. Ook gevestigde merken bieden kansen." Traditionele groepen zoals Siemens, Delphi en John Deere hebben hun activiteiten met succes geautomatiseerd. Er wordt verwacht dat de roboticabedrijven de komende tien jaar met ongeveer 10 procent per jaar groeien. "Wij beleggen meestal in kleine bedrijven die uitsluitend actief zijn in automatisering en robotica, of in grote ondernemingen die een aanzienlijk deel van hun omzet daaruit halen", zegt Tom Riley, fondsbeheerder bij Axa. "We beleggen met een horizon tussen drie en vijf jaar, met de intentie de rotatie van de activa in de portefeuille te beperken rond 20 à 30 procent." Het fonds van Pictet is het zuiverste roboticafonds: alle bedrijven in de portefeuille moeten minimaal 20 procent van hun omzet halen uit de robotisering. In de praktijk bedraagt het gemiddelde zelfs meer dan 70 procent. Het fonds focust op drie segmenten: industriële automatisering, consumententoepassingen en technologische oplossingen (zoals detectoren en sensoren). "Aangezien we beleggen in cyclische groeisegmenten, zijn we voorzichtiger op korte termijn en nemen we in subsectoren defensieve posities in, als dat kan", stelt Karen Kharmandarian. "Industriële robotica lijkt aantrekkelijk in Europa, maar de software komt wel van buiten Europa." Dit nieuwe beleggingsthema kan aantrekkelijk lijken, maar toch is de sector nog erg jong. De oudste producten hebben een historiek van nog geen twee jaar. Dat is niet voldoende om een Morningstar-ster te krijgen. De vier sterren van het fonds van Candriam zijn gebaseerd op het rendement van het oorspronkelijke fonds. Veel roboticabedrijven zijn actief in hoogtechnologische niches, waarin de concurrentie soms moordend is. De volatiliteit kan hoger zijn dan het gemiddelde van de markt. De waarderingen zijn al relatief hoog. De drie fondsen die in België worden gecommercialiseerd, hebben een koers-winstverhouding van gemiddeld 24 à 26 keer de winst. In de automatiseringssector werden de jongste maanden heel wat overnames aangekondigd, vooral van Europese groepen, zoals de Duitse robotica-specialist Kuka en de halfgeleiderproducenten ARM Holdings (Groot-Brittannië) en NXP Semiconductors (Nederland). Door die operaties behouden de groepen in die sector een hoge premie.