Zo kwam in de zomer van dat jaar Tilray, een producent van medicijnen op basis van cannabis, naar de New York Stock Exchange tegen 20 dollar per aandeel. Twee maanden later was de koers 165 dollar. Intussen staan we met 24 dollar weer in de buurt van het niveau van de beursgang.

Tussen midden augustus en midden september bedroeg de gemiddelde koersstijging liefst 38 procent in de cannabissector. Dat moest aanleiding geven tot een forse terugval. Al blijft de vaststelling dat het wel om een sterke groeimarkt kan gaan. Alleen wordt het geen rechte weg naar boven, zoals blijkt uit de recente gevallen van gebruikers die ziek werden door pennen om cannabis te vapen (dampen, zoals bij e-sigaretten).

Belangrijkste drug

Cannabis is de Latijnse benaming voor hennep en is afgeleid van de plant Cannabis Sativa. De toppen van de vrouwelijke hennepplant worden gedroogd en verkruimeld tot marihuana of wiet (van het Engelse weed, ofwel onkruid). Als je de hars van de plant tot blokken of plakjes perst, dan krijgt je hasj (ook wel shit genoemd). Cannabis wordt meestal vermengd met tabak en dan tot een sigaret of joint gerold. Bij het roken (blowen of smoren) van een joint wordt het effect na enkele minuten al voelbaar. De cannabisplant bevat 500 chemische stoffen, maar het bestanddeel waar het in hoofdzaak om draait, is tetrahydrocannabinol of kortweg THC. Er zitten daarnaast nog zo'n 85 andere cannabinoïden in cannabis. De verhouding tussen THC en enkele andere werkzame stoffen bepaalt het effect. Een hoge hoeveelheid THC in combinatie met een lage concentratie aan andere cannabinoïden resulteren in een high-effect.

Volgens cijfers van de Verenigde Naties waren er in 2015 wereldwijd 294 miljoen druggebruikers, van wie 183 miljoen of 62 procent cannabis gebruikten. Dat vertegenwoordigt 3,8 procent van de wereldbevolking, tegenover 3,4 procent rond het jaar 2000. Volgens dezelfde bron woont 22 procent van de cannabisgebruikers in Noord-Amerika en 16 procent in Europa. De globale cannabismarkt wordt geschat op bijna 200 miljard dollar, waarvan vandaag amper 20 miljard dollar rondgaat in het legale circuit. Maar die verhoudingen zullen de komende jaren drastisch veranderen.

Tendens tot legalisering

In het overgrote deel van de wereld is cannabis een illegale drug. Aan het bezit en/of het gebruik kan altijd een straf vasthangen. Almaar meer landen maken evenwel een onderscheid tussen softdrugs (zoals cannabis) en harddrugs (zoals cocaïne of heroïne). De afgelopen jaren is in snel tempo sprake van de legalisering van cannabisgebruik onder een of andere vorm. In 2014 lieten amper vijf landen in de wereld cannabis op nationaal niveau toe op een of andere manier.

In de Verenigde Staten geldt nog altijd een verbod op federaal niveau, maar een aantal staten laat recreatief gebruik toe en een kleine helft van de staten laat cannabisgebruik om medische redenen toe. Een recente enquête geeft aan dat 64 procent van de Amerikanen voorstander is van de legalisering van cannabis, terwijl dat twintig jaar geleden nog maar 25 procent was. Specialisten zijn het erover eens dat de tendens tot legalisering zal doorzetten en dat cannabis over tien jaar volledig toegelaten kan zijn in Noord-Amerika, een meerderheid van landen in Europa, Latijns-Amerika en Oceanië. Voor Azië en Afrika zou het nog wat langer duren.

Bedreiging alcoholindustrie

De goedkeuring in de meeste landen slaat enkel op medicinaal gebruik van cannabis. Heel wat onderzoek toont aan dat een aantal chemische stoffen/cannibinoïden een therapeutische werking heeft. Ze zijn bijvoorbeeld een hulp bij pijnbestrijding, controleren van spierspasmen, enzovoort. Er loopt ook veel onderzoek naar de therapeutische effecten bij kanker, autisme, multiple sclerose (MS), diabetes,... Die groeiende hoeveelheid medische toepassingen en toelatingen vormt een eerste groeipool voor cannabisgebruik.

De forse koersklim van de aandelen uit de sector vorig jaar had vooral te maken met cannabis als alternatief voor alcohol. Cannabiskwekers werken aan drankjes die cannabis bevatten. Die zouden hetzelfde effect hebben als alcohol, maar niet een aantal nadelen, zoals een kater achteraf, de calorieën en problemen met het gebruik van medicijnen.

Dat de drankenindustrie het niet als fictie beschouwt, kunnen we afleiden uit het feit dat Constellation Brandseen omvangrijke deal sloot met Canopy Growth, de marktleider in de cannabisindustrie. De drankengigant trok zijn belang fors op, van minder dan 10 naar 30 procent, en is daarmee veruit de grootste aandeelhouder.

Ook andere drankengiganten bekijken het cannabis-alternatief. Zo bereikte AB InBev een akkoord met Tilray om samen onderzoek te doen naar de ontwikkeling van drankjes die cannabisstoffen bevatten. Zelfs buiten de alcoholindustrie, springen drankgiganten op de kar. Coca-Cola Company werkt samen met Aurora Cannabis,het nummer twee in de sector, aan een drankje op basis van cannabis.

Canadese doorbraak

Een cruciale factor in de vaststelling dat de cannabissector vorig jaar een 'beleggingsitem' werd, was de beslissing van de Canadese overheid om vanaf het najaar van 2018 ook het recreatieve gebruik van cannabis toe te staan en de verkoop in winkels te organiseren, zodat inkomsten naar de overheid vloeien, net als bij alcohol en tabak. Dat verruimt natuurlijk het marktpotentieel.

Canada legaliseerde cannabis voor medicinaal gebruik al in 2001. Het verklaart waarom Canadese spelers bijna het volledige beleggingslandschap voor cannabis domineren. We kunnen drie categorieën van bedrijven onderscheiden die inspelen op de gelegaliseerde cannabismarkt.

1. Globale cannabisproducenten: zoals aangegeven zijn de grote spelers daar van Canadese origine, die massaal cannabisplanten telen en doorverkopen. De marktleider is Canopy Growth, gevolgd door Aurora Cannabis en CannTrust.

2. Biofarma/biotechbedrijven: zij ontwikkelen chemische componenten die gebruikt worden in medische toepassingen. Grote spelers zijn Tilray en GW Pharmaceuticals

3. Toeleveranciers: bedrijven die gespecialiseerd zijn in verpakkingen voor cannabis, serres, meststoffen enzovoort voor de sector. Scotts Miracle-Gro is veruit de grootste speler in dat segment.

De koerskapriolen van Canopy Growth

U moet natuurlijk zelf bepalen of u in deze sector wenst te beleggen. Indien u dat in één individueel aandeel wenst te doen, dan ligt de marktleider Canopy Growth (22 Amerikaanse dollar; beurs van Toronto; 8,1 miljard dollar beurswaarde; tickersymbool CGC; ISIN-code CA138035100) met een geschat marktaandeel van 28 procent voor de hand. Zeker met Constellation Brands als strategische partner. Het was de eerste beursgenoteerde onderneming met uitsluitend belangen in de cannabissector.

De komende jaren zal de omzet naar verwachting spectaculair toenemen. Mede door een sterke internationale expansie naar Europa (Duitsland, Denemarken) Latijns-Amerika (Brazilië, Chili) en Australië zou de omzet stijgen van 77,9 miljoen Canadese dollar (CAD) in het boekjaar 2018, over 226 miljoen in het boekjaar 2019 (afsluitdatum 31/3), naar 590 miljoen in het boekjaar 2020.

De waarde van het aandeel is sinds het voorjaar ruim gehalveerd omdat de hooggespannen verwachtingen voor de omzet niet uitkwamen. Het kostte stichter-topman Bruce Linton in juli de kop. Mark Zekulin werd CEO ad interim en moet het bedrijf weer in de juiste groeiversnelling krijgen. Gelukkig hebben we het aandeel in juni op 'verkopen' gezet. De timing voor een aankoop lijkt nu een pak beter, al blijft het aandeel enkel geschikt voor actieve, risicobewuste beleggers. De cruciale vraag blijft wanneer de sterke omzetgroei wordt omgezet in winstgevendheid.

Cannabis-tracker

Wie gespreid willen beleggen in cannabis, kan dat doen met de tracker Horizons Marijuana Life Sciences ETF (tickersymbool HMMJ; ISIN-code CA44054J1012). Die is genoteerd op de beurs van Toronto tegen 11,5 Canadese dollar, wat de beurswaarde op 616 miljoen Canadese dollar brengt. De belangrijkste deelnemingen zijn Canony Growth (10,1%), Aurora Cannabis (9,9%), Cronos Group (9,6%) en Tilray (7,9%). De koers is gehalveerd sinds de piek en biedt stilaan opnieuw een instapkans voor de risicobewuste belegger.