Confronterend, hilarisch maar zeker heel herkenbaar, schetsen we in deze wekelijkse blog de veelvoorkomende valkuilen voor beleggers en tekenen we de oplossing voor je uit...

Soms doen we iets in ons leven, en denken we achteraf: Wat heb ik nu gedaan? Niet erg slim... Je herinnert je ongetwijfeld wel een voorval, zeker in je jonge tienerjaren. Meestal blijken het banale dingen die niet echt grote gevolgen hadden. Of als iets onder vrienden gebeurde, en we deden gewoon ook mee, dan was het eigenlijk niet echt onze eigen fout toch? En gelukkig heb jij ook ergens nog wel een vriend of vriendin, die nog verder gaat, nog gekker doet. Gelukkig want dan vergeet iedereen snel jouw, niet altijd slimme, actie.

Herken je dit ook als je naar je geld of beleggingsbeslissingen kijkt? De niet altijd slimme dingen die we, van nature, neigen te doen. Of de markt die je in verleiding bracht. Of waren het de gouden tips van je buurman, vriend, vriendin, broer of zus, verre neef of oude schoolkennis...

Wanneer praat jij op feestjes over je beleggingen? Toch alleen als je net een mooie trade hebt gemaakt. Of bespreek jij ook je foute beslissingen, de beleggingen die het toch niet helemaal volgens verwachting deden.

Gewoon doen wat iedereen doet, is niet de oplossing. Je weet dat zelfs Warren Buffett tegen de natuur van veel beleggers, beslissingen neemt. Wanneer het bloed door de straat loopt, dus iedereen angstig is, moet je juist gaan kopen... Maar ook dat doet hij niet zomaar, zonder nadenken.

Dan Ariely, een behavioral science expert heeft een mooie uitdrukking voor dit soort mensen. Hij noemt zo iemand een 'sophisticate' Een sophisticate is iemand die zijn eigen irrationaliteit begrijpt en een soort van methode hanteert om hiermee om te gaan.

Dus willen we betere beleggers worden, is het misschien goed om ook voor jezelf deze vier tips als een soort van methode te gebruiken.

  1. Erken je probleem! De markt is niet het probleem. Echt, klinkt niet sympathiek maar je bent vaak zelf het probleem. We kopen zonder nadenken als aandelenprijzen hoog geprijsd staan. Want op dat moment voelt het gewoon goed. Iedereen koopt.
  2. Kijk eens terug naar je eerder gemaakte fouten. Heb je nog meer bewijs nodig? Durf terug te denken, en zie wat er toen fout ging. Maken we dezelfde fout nu weer? Kijk nog eens op je overzicht met effectentransacties. Of loop nog eens door je schermpjes van je online beleggingstransacties. Wat vertelt dit overzicht je? Schrijf het desnoods op als je tot de conclusie komt dat je keer op keer in dezelfde valkuil bent gestapt. Over de bubbels in de geschiedenis, waarin iedereen gewoon blindelings belegde, worden nog steeds verhalen in boeken geschreven of kun je via google of andere websites nog steeds oproepen.
  3. Heb jij een vluchtplan? Of een checklist net als piloten. Een vluchtplan is niet gemaakt omdat piloten domme mensen zijn of geen ervaring hebben. Maar check, dubbelcheck voorkomt fouten. Dus op basis van punt 2, schrijf gewoon een aantal zaken duidelijk op. Afspraken die je maakt met jezelf (of je adviseur). Een IPS (Investment Policy Statement) of zoals ik in Nederland en Belgie al vaker het instrument hanteer en vertaald heb als een Beleggingsstatuut of een Beleggingsplan. Leg gewoon simpel maar wel goed doordacht en zo concreet mogelijk een aantal uitgangspunten vast over onder andere risico's, voorkeuren, uitsluitingen, rendementen, rebalancing, benchmarks. Startend vanuit je doelstellingen en je wensen.
  4. Gebruik de automatische piloot, als die er is. Als je weet dat je moeite hebt met de goede beslissingen te nemen of te veel in verleiding gebracht wordt. Of ziet dat je steeds erover moet nadenken en dan toch de fout weer maakt, zorg dan dat je dit voorkomt. Stel een limiet in voor je orders. Zorg voor automatische rebalancing. Gebruik een permanente opdracht om maandelijks je geld naar je spaarplan over te schrijven. Plan in je agenda een vast tijdstip om je financien door te nemen.

Fout gedrag is ongetwijfeld je grootste vijand. Maak van goed gedrag je beste vriend! En wordt een 'sophisticate'. Klinkt toch beter als een 'fool'. (RvB)

Deze column is geschreven door Robert van Beek CFP® €FA, auteur en vertaler van 'The Behavior Gap, Stop doing dumb things with your money' van Carl Richards, columnist bij de New York Times. De sketches confronteren beleggers met hun gedrag en de manier waarop we communiceren over complexe financiële begrippen. Robert is sinds 1992 actief in de financiële wereld. Uw reacties zijn welkom op info@robertvanbeek.eu. Kijk ook op www.behaviorgap.eu voor meer informatie.