Hoe is het fenomeen van de salariswagen ontstaan?

VEERLE MICHIELS. "De salariswagen raakte in de jaren tachtig en negentig in zwang, toen het loon almaar vaker fiscaal en sociaal werd geoptimaliseerd. De voordelen in natura, zoals maaltijdcheques, groepsverzekeringen en bedrijfswagens, maakten hun intrede. Die verandering is gedreven door de werkgevers en de werknemers. De werkgever moet de loonkosten in de gaten houden. De werknemer wil dat er rekening wordt gehouden met zijn persoonlijke situatie. Een individualisering en een flexibilisering van het verloningspakket zijn het gevolg."

Waaruit bestaat de subsidiëring van bedrijfswagens?

MICHIELS. "Het belastbare voordeel voor de werknemers ligt lager dan het werkelijke voordeel van het privégebruik van de bedrijfswagen. Het belastbare voordeel is een forfait berekend op basis van de CO2-uitstoot en de cataloguswaarde, met een correctie voor de leeftijd van de wagen. Sinds 2012 is het belastbare voordeel voor iedereen stevig verhoogd. Een bedrijfswagen is dus zeven jaar geleden al veel duurder geworden voor werknemers."

Is er ook een fiscaal voordeel voor de werkgevers?

MICHIELS. "Voor hen is het loon voor 100 procent aftrekbaar in de vennootschapsbelasting. De aftrekbaarheid van de bedrijfswagens varieert van 50 procent voor de meest vervuilende wagens tot 120 procent voor zero-emissiewagens. De tankkaart is voor 75 procent aftrekbaar. Vanaf 2020 verandert de aftrekbaarheid in de vennootschapsbelasting drastisch, waardoor de werkgevers nog meer zullen worden ontmoedigd om bedrijfswagens uit te delen.

"Naast de fiscale voordelen zijn er sociale voordelen voor de werkgever en de werknemer. Daar staat tegenover dat de werknemer met een salariswagen geen rechten opbouwt in de sociale zekerheid. De wagen telt niet mee voor de berekening van de ziekte- en de werkloosheidsuitkering en het pensioen."

Kan een bedrijfswagen worden afgenomen?

MICHIELS. "Arbeidsrechtelijk maakt een salariswagen die een werknemer privé mag gebruiken deel uit van het loon en van de overeenkomst tussen werkgevers en werknemers. Werkgevers kunnen het voordeel niet eenzijdig afnemen. Met de mobiliteitsvergoeding en het mobiliteitsbudget krijgen werknemers en werkgevers wel de mogelijkheid de bedrijfswagen in te ruilen voor cash en/of duurzamere vervoerswijzen als ze dat allebei willen."

Hoeveel verliest de werknemer als zijn bedrijfswagen wordt belast zoals loon?

MICHIELS. "Het werkelijke voordeel van de wagen is afhankelijk van het type, de afstanden en de bijbehorende kosten. Werknemers kunnen gemiddeld rekenen op een voordeel van 7500 tot 8500 euro per jaar. Het belastbare voordeel bedraagt gemiddeld ongeveer 2500 euro. Als de fiscale voordelen wegvallen, betalen werknemers evenveel belasting op hun salariswagen als op hun loon. Dat betekent dat de werknemers volgens een ruwe berekening ongeveer 2500 tot 3000 euro extra belasting per jaar zullen betalen. Dat betekent een verlies van afgerond 200 tot 250 euro per maand."